Vegan ve vejetaryen yaşama kültürü

[Jezebel]

Yumurtayı Chia tohumları ile kıyaslamışlar
Öve öve bitirilemeyen yumurta gerçekten de müthiş bir kolesterol kaynağı




Sevgi ve sağlıkla kalın.

[Jezebel]

Makalenin çevirisi: Vegan beslenme şekli hiçbir hayvanı ve hayvandan elde edilmiş hiçbir şeyi tüketmemeye dayanır. Bu yaşam tarzını savunanlar, Fransa’da küçük bir azınlığı oluştursa da, L214 (Fransa’daki vegan ve hayvan hakları kuruluşu) gibi bazı kuruluşların yayınladığı mezbahalarda ve hayvan yetiştirme yerlerinde çekilmiş şok edici videolarla kendilerini tanıtıyorlar. Tam olarak kaç kişinin bu yaşam tarzını benimseyip takip ettiğini değerlendirmek zor, ancak Fransa’da %100 bitkisel yemek yapan/satan gıda dükkanları son zamanlarda hızla artıyor. Xerfi’ye (Fransa’da ekonomik analizler yapan şirket) göre 2016’da bitkisel yemek yapan/satan dükkanlardaki artış %82’dir. Etin ve hayvansalların aşırı tüketiminin karbon açısından ve çevre için kötü olduğu bilinen bir gerçek, ama eğer yarın herkes vegan olsaydı gezegenimize ve insanlara nasıl bir etkisi olurdu?

1. Sera gazı %70 oranında düşer. Hayvan yetiştiriciliğinden ötürü %15 oranında sera gazı ortaya çıkıyor. Bu oran vegan bir dünya ile %70 oranında düşebilir.

2. İnsanların süreceği tarla oranı artar. Hayvanlar, enerjilerini yedikleri otlardan karşılıyorlar. Etten 1 kalori almak için 7 kalori bitkinin tüketilmesi gerekiyor. Hayvanların otladığı yerler yerine, oralarda bitki yetiştirilmesi gerekecek. O tarlalarda yemek için hayvanlar yetiştirilmezse, direkt olarak insanlar o tarlalardan beslenmeye başlayacak. O yüzden, tarlalar insanlara bitki sağlamak zorunda kalacak.

3. Aslında herkesin vegan olması zengin ülkelere yarayacak, fakir ülkelere değil! Çünkü bitkisel beslenme kalp rahatsızlıklarını ve bazı hastalıkları düşürecek ama zaten fakir olan ülkelerde kıtlık yaşanmakta ve hayvansal ürünleri yani balık, inek gibi beslenmeyi ortadan kaldırdığımızda bu kıtlık yaşayan kişiler direkt olarak ölüme bırakılacak.

4. Düzenli bir yetiştiricilik olmadığından inek, domuz, tavuk gibi hayvanlar kendi hallerine bırakılacaklar ve insanların yönlendirmesi olmadığından ölecekler. Hayvanlar ölecektir ama yine de yaşamaya devam edeceklerdir. Bugün yetiştiricilik dolayısıyla daha fazla hayvan var, ama aslında o hayvanlar da birşekilde en sonunda ölüyorlar yumurtladıktan sonra, et verdikten sonra. Evet, yaşamaya devam edeceklerdir ama çok düşük sayılarla devam edeceklerdir. Mesela, bu hayvanlar özel bir alana konulmuş hayvanlar olarak yaşayabilirler. (Videoda çitle örülmüş alan gösteriliyor.)

5. Hayvanların tüketilmediği bir toplumda, hayvanların statüsü ne olurdu ?

Bu soru üzerinde filozoflar tartışıyor. Zoopolis kitabında yazar, tüketilmeyen hayvanlara çocuk veya engelli insan statüsü verilmesini öneriyor.

Yazar notu: Tüm dünya vegan olsa, elbette hayvanların yaşamlarını buna göre planlamak gerekecek. Burada başta veterinerler olmak üzere herkese çok fazla görev düşecek. Haberdeki bazı bahanelerin ardına sığınmadan oluşturulabilecek vegan bir dünya mümkün. Kölelik de bundan 200 yıl önce normal karşılanıyordu. Kölelik bittikten sonra nasıl “Bu insanları ne yapacağız?” diye düşünülmediyse hayvanlara karşı da aynı özeni göstermeliyiz.

Makale ve vidyonun aslı:

Que se passerait-il si tout le monde était végan*?

[Jezebel]

İnsanların "Vegan" kelimesini duyunca hemen saldırı haline geçmesi ve kısa bir süreliğine bile hayvansal gıdadan vazgeçemiyor olmalarına ışık tutan bir makale. Bağımlık bu durumu çok iyi açıklıyor.

Dr. Halit Yerebakan, Kırmızı et bağımlılığı

Dr. Halit Yerebakan, kırmızı etin bağımlılık yaptığını söylüyor: Kırmızı ette bulunan hipoksantin adı verilen maddenin uyarıcı ve tatmin edici etkisi vardır. Kimyasal yapısı kafein gibidir. Bu nedenle kahve gibi bağımlılık yapar
Amerika’da kalp cerrahisi üzerine çalışmalar yapan Dr. Halit Yerebakan, et üzerine yapılan son araştırmaları inceleyerek kırmızı etle ilgili bilimsel gerçekleri derledi:
Sebze, meyve ve baklagiller gibi besin değeri yüksek gıdalar içeren bir beslenme düzenine aniden geçtiğinizde, anlamsız bir yorgunluk hissedebilirsiniz. Besin değeri yüksek bu gıdaların toksik etkisi yoktur, yani kırmızı et gibi değildir. Biraz abartılı bir tabir olsa da; hayvansal gıda yediğinizde kendinizi adeta zehirliyorsunuz. Buna iyi huylu zehir demek yerinde olur. Bu da, sigara ve alkol gibi kendinizi iyi hissetmenize neden olur. Hayvansal gıdalar sindirilirken toksik metabolik maddeler açığa çıkar ve damarlarınızda gezmeye başlar. Hayvansal gıdaları aniden azaltırsanız, diğer bağımlılıklarda olduğu gibi çekilme bulguları gün yüzüne çıkar. Besin değeri yüksek gıdalara ani geçişin oluşturduğu yorgunluk- bitkinlik hissi de bundan kaynaklanır.
Kırmızı ette bulunan ve hipoksantin adı verilen maddenin uyarıcı ve tatmin edici etkisi vardır. Yani, beslenme düzeninizden eti çıkarttığınızda oluşan ‘bir şeyler eksik’ hissinin sebebi, etin sindiriminde açığa çıkan bu maddedir. Bu madde, eti oluşturan kas hücrelerinde bulunur ve et dinlendirildikçe artar. Kimyasal yapısı kahvedeki kafein veya kakaodaki teobromin ile aynı olan bu maddenin etkileri de benzerdir. Bunların hepsi sinir sistemi uyarıcıları olup bağımlılık yaparlar. Nasıl ki bazen çikolata ararsınız veya kahvesiz yapamazsınız; et de bağımlılık yapar ve onsuz yapamayabilirsiniz.
Harvard Üniversitesi Halk Sağlığı Bölümü tarafından yapılan araştırmaya göre; her gün bir öğün işlenmemiş kırmızı et yemek (kasaptan bütün et kestirilerek alınan), erken ölüm riskini yüzde 13 artırıyor. Aynı araştırma, işlenmiş kırmızı etlerin (salam, sosis, sucuk, vb.) ise ölüm riskini yüzde 20 artırdığını kanıtladı. Bu araştırma, 121 binden fazla kadın ve erkek 24 yıl süreyle takip edilerek yapıldı. Araştırma sonucunun verdiği bilgiye göre; daha fazla kırmızı et yiyenler, daha erken ölmüş.

ESKİ KASABINIZINDAN ALIŞVERİŞ YAPIN
Yapılan araştırmalar; günlük, ortalama 100 gr. civarında kırmızı et tüketmenin erken ölüm riski taşımadığını gösteriyor.
Et üzerinde yapılan çalışmalar; salam, sosis, sucuk, hamburger gibi işlenmiş kırmızı et tüketiminin uzun vadede kalp ve şeker hastalığına sebep olduğunu göstermiştir.
Kırmızı et; şeker hastalıkları, erken bunama ve kanser türlerine yakalanma riskini artırır. Haftada bir hamburger yiyen erkeklerin yüzde 35’i daha fazla prostat kanserine yakalanır. Ayrıca şeker hastalarının da kırmızı etten uzak durması gerekiyor. Doğal ürünlerin popüler olduğu günümüzde artık doğal ve işlenmemiş etlerin önemi arttı. Etinizi, yeni et fabrikalarının ürettiği ürünler yerine, eski kasabınızdan seçin.



KOYUN ETİ Mİ, DANA ETİ Mİ?
Et üzerine yürütülen araştırmaların çoğu dana eti üzerine yapılmıştır. Bu araştırmalarda kullanılan koyun etinin oranı yüzde 3-4 civarındadır. Koyun etindeki yağın yüzde 64’ü doymamış yağlardan oluşur ve Omega 6 içerir. Koyun eti, Akdeniz diyetinde de yer alır. Koyunlar, büyük baş hayvanlara göre daha doğal beslenir ve ilaç kullanımları oldukça düşüktür.

AKDENİZ DİYETİ İLE DAHA SAĞLIKLI BİR YAŞAM ELİNİZDE
Kırmızı eti daha az tüketmek için en ideal çözüm; Akdeniz diyetini yaşam tarzınız haline getirmektir. Bu diyetin özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
Günlük beslenmede sebze, meyve ve kuruyemiş büyük yer tutar.
Günlük kalorinin yüzde 40’ı sağlıklı yağlardan sağlanır; özellikle zeytinyağı, fındık yağı, aspir yağı gibi. Sağlığınız için zaman zaman bazı doymuş yağlara da ihtiyacınız olabilir.
Günlük protein ihtiyacını balık, organik tavuk ve yumurtadan karşılayabilirsiniz. Az miktarda peynir ve süt ürünü de tüketebilirsiniz
Akdeniz diyetinde kırmızı et az miktarda kullanılır. Bu nedenle de bu diyet şekli çok sağlıklıdır.