Nükleer Enerji - Nükleer Santral

[ekalafat]

Türkiye, Avrupa ülkelerine göre rüzgar enerjisi potansiyeli en ümit verici ülke olarak görülüyor. Ülkemizin doğal rüzgar potansiyeli yıllık 10.000 MW olarak hesaplanıyor.. Sağlıklı ölçümlerin çoğalması ile yeni potansiyellerin ekleneceği tahmin ediliyor."İlk etapta kolaylıkla işletmeye alınabilir rüzgar potansiyeli 5000 MW civarında olup, bu kurulu güçle günde ortalama 35.000 MW elektrik üreterek, yaklaşık 3.5 milyon evin, diğer bir hesapla ülke nüfusunun dörtte birine yakın 14 milyon kişinin elektrik ihtiyacını karşılamak olanaklıdır."

Türkiye'de de ev ısıtması ihtiyacının ise % 30'u gibi çok büyük bir bölümü yine jeotermal kaynaklardan karşılanabilir. Bu ısı kaynağı, yılda 9.3 milyar dolarlık 30 milyon ton Fuel-Oil ya da 30 milyar m3 doğalgaz eşdeğeridir.

Güneşten dünyaya radyasyon yani ışıma yolu ile gelen enerji, yeryüzünde bir yılda tüketilenin 10.000 katıdır. Pratik olarak, yeryüzüne ulaşan güneş ışığının m2 ye 1000 Watt değerinde düştüğü kabul edilir. Yapılan ölçümlere göre ülkemizin % 63'ünde 10 ay, %17'sinde ise bir yıl boyunca güneş enerjisinden yararlanmak mümkündür.

Gelişmiş ülkelerde hatlarda kayıp oranı en fazla % 8 ile 10 arasındadır.. Güzel bir benzetme ile "delikli kovayla su taşıma örneği" olan; % 25'e varan kayıplara yol açan nakil hatlarımızı ıslah etsek, % 10 kaçak kullanımın önüne geçebilsek çok daha kestirmeden gitmiş olacağız.

Yeni yapılan konutlar ve fabrikalarda izolasyon ve tasarruf kurallarına uyabilsek ve de diğer enerji üretme yöntemlerine eğilebilsek, nükleer tehlikesine de fosil yakıt atıklarına da katlanmak zorunda kalmadan enerji sorunlarını çözebileceğiz..

Ülke genelinde dört milyonu aşkın sokak lambası varmış. Tasarruf gösterisi adı altında tüm sokak lambalarının yarısının söndürülmesi ile toplam tüketimin ancak % 1.25'i kadar tasarruf sağlayabileceğimizi TEDAŞ genel müdürü itiraf ediyor. Bu alaca karanlık yüzünden çukura düşenler, çoğalan kazalar ve yavaşlayan yaşam temposunun ülkeye ne kaybettireceğini iyi hesap etmek gerekiyor.

Milleti canından bezdirecek tedbirler yerine, gerekenin 2 ila üç katı enerji kullanarak üretim yapan ve tüm elektriğin % 60'ını tüketen sanayiye yönelsek toplam enerjinin % 20 si kadar tasarruf yapmamız çok mümkün.

"Flamanlı geleneksel ampuller yerine kompakt floresan kullanarak % 75-80'e varan tasarruf sağlama olanağı vardır. Geleneksel ampullere göre 15-20 misli daha pahalı, ama 8-10 misli daha uzun ömürlü olan bu ampuller, sağladıkları; sökme takmadan doğan işgücü ve enerji tasarrufu ile 8-12 ay arasında amortisman sağlamaktadır. Yapılan hesaplamalar ampulün 8-10 bin saatlik ömrü boyunca yaklaşık 20 dolarlık bir tasarrufun sağlandığını göstermiştir.

Benzer biçimde, enerji etkin çalışan buzdolaplarında % 66, derin dondurucularda % 58, kurutucularda % 23 tasarruf olanağı elde edilmiştir."

"Tasarruflu ampulleri üretmek için kurulabilecek fabrika 7.5-10 milyon dolara mal olmaktadır. Basit bir hesaplama ile, üretilecek ampullerle, nerede ise bu yatırımın 600-700 misline yani, 6 milyar dolara mal olan iki nükleer santral üretimi kadar tasarruf sağlanabileceği görülecektir."

"Binaların ısıtılmasında ve sıcak su elde etmekte kullanılan değişik yakıtların yakıldığı kazanlarda otomatik kontrol ünitelerinin kullanımı % 5-10 civarındadır. Bir çok binada kazanların durdurulup çalıştırılması ve sıcaklık değerlerinin ayarlanması kapıcıların insafına bırakılmış durumdadır.

Yapılan deneysel ve bilimsel çalışmalarda, kapıcı tarafından el ile kumanda edilerek ısıtma sistemlerinin çalıştırılması yerine otomatik kontrol elemanları ile sistemlerin çalıştırılıp durdurulması durumunda iç ortamlarda daha konforlu ısınma ve % 35 oranında yakıt tasarrufu sağlandığı belirlenmiştir.

Örnek olması açısından Ankara'da ve Berlin'de aynı büyüklükteki binaların ısıl enerji tüketimleri incelendiğinde Ankara'daki binanın Berlin'dekine göre 4.5 kat daha fazla enerji tükettiği belirlenmiştir. Yani Ankara'da bulunan 120 m2 lik bir konut ısınma için 150 dolar harcamada bulunurken Berlin'de bulunan aynı büyüklükteki bir konut 35 dolara ısınabilmektedir." Diyor yine Doçent Dr. Necdet ALTUNTOP ve Üniversite bünyesindeki uygulamalarından çarpıcı örnekler veriyor:

"Üniversitemizde bugünkü fiyatlarla 500 - 550 milyar TL./yıl tasarruf sağlayan merkezi kontrollü ısıtma sistemimiz var. Bu sistemde aynı zamanda Türkiye'nin en iyi baca gazı arıtma sistemlerinden biri çalışmakta. Enerji geri kazanımı ve yakıt tasarrufu için yapılmış olan ünitelerimiz var. Alınan tedbirler ve uygulanan çalışmalarla 1997 de kampüste bulunan 58 binayı ısıtmak için 32 ton/gün fuel-oil kullanılırken, şu anda 70 binada 30 ton/gün fuel-oil kullanılıyor."

[ekalafat]

4.5.1. NÜKLEER SANTRAL 1000MW Kurulu güç
1- Yıllık verimi : 6570 saat ( %75 )
2- Ömrü : 25-30 yıl
3- Yatırım maliyeti : 3-4 milyar dolar
4- Üretim maliyeti : (İşletme giderleri dahil) KWh : 7.5 sent
5- Bakım Maliyeti : ...........
6- Tesisin kapladığı alan : yaklaşık 30 dönüm
7- Yaklaşık yapım süresi (Üretime geçene kadar) dört-beş yıldır.
8- Yatırımın geri dönüş (Amortisman) süresi : ..........
9- Zararlı atık ve artıkları: Radyasyonlu atıklar
10-Yararlı yan işlevleri :
.................................................. ..
11-1kWh için tükettiği su : 2.3 litre ( güneşe göre 1150 kat )
12-1kWh için tükettiği yakıt :
4.5.2. RÜZGAR SANTRALİ 1000 MW Kurulu güç
1- Yıllık verimi : 3285 saat ( % 37.5 )
2- Ömrü : 20 yıl
3- Yatırım maliyeti : 1.1 milyar dolar
4- Üretim maliyeti (İşletme giderleri dahil) KWh : 0.01-0.10 sent.
5- Bakım maliyeti : Tesis ömrü boyunca yatırımın %4'ünü geçmez.
6- Tesisin kapladığı alan : 300 dönüm. ( Altı kullanılabilir. )
7- Yaklaşık yapım süresi ( Üretime geçene kadar ) en çok 6 aydır . Bir yıl ön ölçüm yapılır.
8- Yatırımın geri dönüş ( Amortisman ) süresi : ..........
9- Zararlı atık ve artıkları: Yok
10-Yararlı yan işlevleri : İlk yapıldığında görsel çekim alanı
11-1kWh için tükettiği su : 0.004 litre ( güneşe göre 2 kat )
12-1kWh için tükettiği yakıt : Yok
4.5.3. GÜNEŞ SANTRALİ 1000 MW Kurulu güç
1- Yıllık verimi : 2190 saat ( % 25 )
2- Ömrü : 50-60 yıl
3- Yatırım maliyeti : 6 milyar dolar
4- Üretim maliyeti : ( İşletme giderleri dahil ) KWh : 0.0-0.4 sent
5- Bakım maliyeti : Tesis ömrü boyunca yatırımın % 1'ini geçmez.
6- Tesisin kapladığı alan : 3.000 dönüm. Bina ve çatı yüzeyi olarak değerlenebilir.
7- Yaklaşık yapım süresi (Üretime geçene kadar) en çok 3 aydır.
8- Yatırımın geri dönüş (Amortisman) süresi : 15-20 yıl
9- Zararlı atık ve artıkları: Yok
10-Yararlı yan işlevleri : Panellerin gölgelik ve cephe elemanı olabilmesi
11-1kWh için tükettiği su : 0 - 0.002 litre ( 1 birim )
12-1kWh için tükettiği yakıt : Yok
4.5.4. JEOTERMAL SANTRAL 1000 MW kurulu güç
1- Yıllık verimi : 7300 saat ( % 83.3 )
2- Ömrü : 25-30 yıl
3- Yatırım maliyeti : 2 milyar dolar
4- Üretim maliyeti : ( İşletme giderleri dahil ) KWh : sıfıra yakın
5- Bakım maliyeti : yatırımın %2'sini geçmez
6- Tesisin kapladığı alan : 20 dönüm
7- Yaklaşık yapım süresi Üretime geçene kadar) 1.5 yıl
8- Yatırımın geri dönüş (Amortisman) süresi : 25 yıl
9- Zararlı atık ve artıkları:
.................................................. ..
10-Yararlı yan işlevleri : bölgesel ısıtma, sağlık hizmetleri,sanayi ısıtması
11-1kWh için tükettiği su : ........ ( dönüşümlüdür )
12-1kWh için tükettiği yakıt :
4.5.6. HİDROELEKTRİK SANTRAL 1000 MW kurulu güç
1- Yıllık verimi : 5000 saat ( % 57 )
2- Ömrü : santral 100-200 yıl, baraj ünitesi 50-100 yıl
3- Yatırım maliyeti : 1- 1.3 milyar dolar
4- Üretim maliyeti : ( İşletme giderleri dahil ) KWh : 0.05 sent
5- Bakım maliyeti : ..................
6- Tesisin kapladığı alan : .........
7- Yaklaşık yapım süresi Üretime geçene kadar ) 5-8 yıl
8- Yatırımın geri dönüş ( Amortisman ) süresi :10 -15 yıl
9- Zararlı atık ve artıkları: İlk yıllarda sera gazı
10-Yararlı yan işlevleri : Tarımsal sulama ve taşkın kontrol olanağı
11-1kWh için tükettiği su : ................( dönüşümlüdür )
12-1kWh için tükettiği yakıt : yok
4.5.7. PETROLE DAYALI TERMİK SANTRAL 1000 MW kurulu güç

1- Yıllık verimi : .............................
2- Ömrü : .............................
3- Yatırım maliyeti : 2 milyar dolar
4- Üretim maliyeti : (İşletme giderleri dahil) KWh : 3-7.9 sent
5- Bakım maliyeti : ..................
6- Tesisin kapladığı alan : .........
7- Yaklaşık yapım süresi Üretime geçene kadar ) ...............
8- Yatırımın geri dönüş (Amortisman) süresi : ...........
9- Zararlı atık ve artıkları: CO2 ve CO, H2O, SO2, NOx
10-Yararlı yan işlevleri :
.................................................. ..
11-1kWh için tükettiği su : 1.6 litre ( güneşe göre 80 kat )
12-1kWh için tükettiği yakıt :...........
4.5.8. KÖMÜR SANTRALİ 1000 MW kurulu güç
1- Yıllık verimi : 6570 saat ( % 75 )
2- Ömrü : 30 yıl
3- Yatırım maliyeti : 0.7-1.4 (ithal kömür) 1.6 (linyit) milyar dolar
4- Üretim maliyeti : ( İşletme giderleri dahil ) KWh : 2.5 (linyit) -3.5 (ithal kömür) sent
5- Bakım maliyeti : yatırımın %5'ini geçmez
6- Tesisin kapladığı alan : .........
7- Yaklaşık yapım süresi Üretime geçene kadar) 4-5 sene
8- Yatırımın geri dönüş (Amortisman) süresi : ...........
9- Zararlı atık ve artıkları: CO2 ve CO, H2O, SO2, NOx,kül
10-Yararlı yan işlevleri : Buhar üretimi
11-1kWh için tükettiği su : 1.9 litre ( güneşe göre 950 kat )
12-1kWh için tükettiği yakıt : 0.380 kg kömür

4.5.9. DOĞALGAZ SANTRALİ 1000 MW kurulu güç
1- Yıllık verimi : 7000 saat ( % 80 )
2- Ömrü : 20-30 yıl
3- Yatırım maliyeti : 0.40-0.70 milyar dolar.
4- Üretim maliyeti : (İşletme giderleri dahil) KWh : 3,4 - 5 sent
5- Bakım maliyeti : 0.04 sent/kwh
6- Tesisin kapladığı alan : 400 dönüm
7- Yaklaşık yapım süresi Üretime geçene kadar) 2,5-3 yıl
8- Yatırımın geri dönüş (Amortisman) süresi : ...........
9- Zararlı atık ve artıkları: CO2 ve CO, H2O, SO2, NOx az miktarlarda
10-Yararlı yan işlevleri :buhar elde ediliyor
11-1kWh için tükettiği su : 0.0024 litre ( güneşe göre1.2 kat )
12-1kWh için tükettiği yakıt : 0.193 m3 doğal gaz
( Boş bırakılan bölümler, henüz sağlıklı done bulunamamış olan bilgilerdir. Yeni bilgilere ulaşıldıkça tamamlanacaktır.)

[ekalafat]

Tasarruf Örnekleri:

Metal yüzeyli güneş duvarı – Binaların güney cepheleri alüminyum veya çelik plakalarla kaplanır. Baca sistemi ile dış iç sıcaklık 40-50 dereceye çıkabilir.Çevreye hiçbir zararı olmayan basit ve ekonomik bir yöntemdir.Amerika da ısıtma sezonu boyunca 10-60 dolar /m² enerji tasarrufu sağlanabildiği hesaplanmış. Konutların dışında, Tarımsal ve endüstriyel kurutma alanlarında başarı ile uygulanıyor.

Cam yüzeyli güneş duvarı- Yapıların güneye bakan duvarları bir boşluk bırakarak camla örtüldüğünde,trombe duvarı denilen güneş bacası oluşur.Bu sistemler enerjinin en çok tüketildiği ısıtma sisteminde % 73 civarında bir enerji tasarrufu sağlar.
Erciyes Üniversitesinde 8.5 m yüksekliğinde 1500 m² lik spor salonu 320 m² lik havalı kolektör ile yeterli düzeyde ısıtılmaktadır. Yine Erciyes Üniversitesinde 1996 yılında işletmeye alınan ve halen çalışmakta olan iki katlı, havalı güneş kolektörleri ile ısıtılan ve laboratuar olarak kullanılan bir güneşevi daha vardır. Binanın % 85 oranında güneş enerjisi ile ısındığı tesbit edilmiştir.

Isı pompası- Yurtdışında 15-20 yıldır kullanılan ve düşük enerji ile doğada bulunan sıcaklığı kullanarak yaşam konforu elde etmemize yarayan bir enerji dönüşüm cihazıdır.
Erciyes Üniversitesi!nde 1000 m² lik yerin ısıtılmasında su kaynaklı ısı pompası kullanıyorlar.
Isı pompası ile elde ettiğiniz enerji için kullandığınızı yalnızca % 33 ü kadar enerji harcarsınız diğer enerji % 67 çevreden alınır.Isıtma ve soğutma için gereken enerjiyi 1/3 e indirir.
Yerin altı her zaman 15 derecededir. Kurulacak iki depo ve birbirine sıvı transferi ile bu sıvının binada dolaştırılıp yazın dışarısı 30 derece iken içerinin 15 dereceye kadar düşürülmesi veya kışın dışarısı 2-3 derece iken yine 15 dereceye yükseltilmesi mantığı ile çalışan bir sistem. Ayrıca bu ısı pompasını güneş veya rüzgar enerjili bir elektrik kaynağı ile beslemeniz durumunda kendi içinde kendine yeten bir enerji kaynağı kurmanız mümkün.Alman Parlamento binası bu sistemle ısınıp soğutuluyor.

Ahşap Konut Sistemi-Amerika'da ahşap yapı sanayi bizim ahşap yapı inşaasını terk ettiğimiz senelerden günümüze kadar inanılmaz bir gelişme göstererek, 1.5 milyon çalışanı ve 32 milyar dolarlık maaş bordrosu ile Amerika'nın ilk ondaki iş kolları içinde yerini senelerdir koruyarak geldi. Türkiye’de, dışa ödenen enerji bedellerinin toplamından daha yüksek yıllık harcama yoktur. Yapılarımızın doğru projelendirilmesi ve konut sisteminde ahşap karkas sisteme geçmemiz halinde sadece bu alanda yapılacak tasarrufun, yılda 5 ila 10 milyar $ aralığında olabileceğini, yani İMF’den yalvar yakar istediğimiz miktarlar kadar parayı, doğru planlama ile her yıl tasarruf edebileceğimizi biliyor muydunuz
Üretim sanayinde malzeme üretiminde gerekli olan enerji giderlerini gözden geçirelim: 1 ton üretim için: makina halısı 12.27 milyon BTU, çelik 26.67 milyon BTU, alüminyum 32.milyon BTU, beton 86.31milyon BTU, tuğla 175.22 milyon BTU, kontrplak 6.00 milyon BTU, ahşap I-joist 4.14 milyon BTU,
ahsap kereste 2.91milyon BTU.
Yukarıdaki üretim enerji gider değerleri neden ahşabın yapı malzemesi olarak batı ülkelerinde tercih edildiğini göstermektedir.
"Sosyal maliyet,elektrik faturalarına hiç yansımayan bir maliyettir..Yani elektrik üretimi uğruna katlanılan seller, kasırgalar, hastalıklar, çevre kirliliği, kanser, ve diğer hastalıklardan, yükselen sıcaklıktan, soluk alınamayan havadan, asit yağmurlarından zarar gören; insan, hayvan ve bitki örtüsünün uğradığı zararın finansal karşılığı.. Bu bedel daima hesap dışı tutulmuş, adeta unutturulmak istenmiştir."
Elimizdeki kaynakların akıllıca kullanımı ile, tek güçlü seçenek sanılan nükleer enerjiye hiçbir zaman ihtiyacımız olmayacaktır. Ülkeyi enerji darboğazında ve çaresizliğinde göstermekten maksatlı bir zevk alan bakanların ve bürokratlarının varlığına dikkati çeken kişileri, yıllardır "vatan haini" ilan edenler, son tutuklamalardan sonra sanırım şapkalarını önlerine koyup yeniden düşünme gereksinimi duymuşlardır.
Çoğumuzun çevreci içeriğini bildiği ya da ismini duyduğu ünlü Kızılderili şef SEATLE şunları söylüyor:
"Gökyüzünü, yerin sıcağını nasıl alıp satabilirsiniz ? Havanın serinliği, suyun şırıltısı bize ait değilse, onları nasıl satabiliriz?... Beyaz adam için her toprak parçası birdir. Çünkü o topraktan ihtiyacını çekip alan bir yabancıdır. Çünkü toprak onun kız kardeşi değil düşmanıdır. İşi bitince çekip gider !.......
Anası olan toprağı ve babası olan gökyüzünü, koyun sürüsü ya da renkli boncuklar gibi alıp satmak ister. Beyaz adamın açlığı, toprağı yiyip bitirecek ve çöle çevirecektir.......
Çocuklarınıza şunu öğretin ; Toprak anamızdır ve bize olan her şey toprağa da olur, toprağın çocuklarına da.. İnsan toprağa tükürüyorsa kendi üstüne tükürüyor demektir. Toprak insana değil insan toprağa aittir. Yatağını kirleten bir gün kendi kokusunda boğulur gider !..."