Bonsai tarzları için Türkçe isim önerileri

[Ali H. ALI]

"Aslına bakarsanız isim çok önemli onu tanımlamanızda size yardımcı oluyor. Ama ben buna önem vermiyorum. Ben ağacımı oluştururken kendimden geçiyorum onu devasa olarak düşünüyorum doğada yaşasaydı hayatı nasıl olurdu diyorum ve mizansenlerimi oluşturuyorum ( - ki sanırım hemen hemen her bonsaici böyle yapıyordur. ) Benim için önem kazanan şey ona verdiğim isim aslında."

Yukardaki alinti sayin Picea pungeas' yazdiklarindan bir bolum. Ben onun ilk cumlesinini de onemsiyorum cunku bonsaide onemlidir. Onemlidir cunku, su an Turkiyede pek bilinmiyen bonsai gun gelecek diger ulkelerle boy olcusecek. Belkide Avrupadaki tum ulkelerle kimi bonsai yarismalarina girecek, dereceler alacak. Sizler Turkiyedeki (ve Kibristaki) ilk bonsaicilersiniz ve bu isi severek yapiyorsaniz en guzel en dogru bir sekilde yapmaniz gerektigine inaniyorum.

Japonlarin supurge tarzi dedigi ve gercekten de supurgeyi cagristiran bir tarza biz buket dersek bir yanilgi icerieine girmis oluruz. Bir milletler arasi katilimda tum ulkeler supurge tarzi derken(bildigim kadari ile, bonsaideki bu tarza avrupada da supurge tarzi deniyor herkes kendi dilinde supurge diyor) Biz bu tarza buket dersek saskinca yuzumuze bakararak, bunlar daha neyin neye benzedigini bilmiyorlar demezlermi?

Sayin Picea pungeasin diger yazdiklarina da katiliyorum. Insan bonsai ile ugrasirken kendinden geciyor buyuk bir keyif aliyor, kafasinda hayaller kuruyor agacini istedigi gibi sekillendirip buyutuyor ona istedigi isimleri veriyor. Ve bundan daha dogal bir sey yok herkes agaclarina istedigi isimi verebilir. Ama bu ozel bir isimdir ve ayni tarzdaki diger agaclari baglamaz.

Ornegin Uzman 16 Kibristan getirdigi sari yasemin celiklerinden guzel bir supurge tarzi yapmistir gun gelip agaci ciceklerle bezendiginde o ciceklerden etkilenip agacinin ismini Buket koyabilir bu benim buketimdir deyebilir ve diger supurge tarzlarini da baglamadigi icin kimse bir sey diyemez. Cinliler agaclarina ozel isimler veriyor ve kimi zaman da bu siirimsi isimler agacin bir parcasi oluyor hep onunla aniliyor (Sayin Eaglion da, agaclarina ozel isimler vermeyi seviyor ve guzel oluyor, Sahi o bu tartismaya niye katilmadi. Turkce isimler bulmayi bizler kadar onun da istedigine inaniyorum.)

Agaclariniz icin ozel isimler yaninda hikayeler de dusunebilirsiniz, Belki bir iki dizilik siirle birlikte sergileyebilirsiniz bunlar bonsaide cok dogaldir da tarz ve terimler uzerinde Turkce karsiliklar bulmak icin ugrasirken daha dikkatli daha fazla ozen gosterip iyice tartistiktan sonra turkce karsiliklari bulmaliyiz.

Mehmet Salih beyin ekledigi Kibristaki cali supurgeler, Turkiyede yapilanlardan farkili bir tarzda yapiliyor. Bonsaideki supurge tarzini da cagristiriyor.

Tartismaya katilan ve katilacak olan herkesin dusunceleri ne olursa olsun onemlidir ve tartismalara daha fazla uyenin katilmasi dogrulari en cabuk bir bicimde bulmamizi sagliyacaktir. Konumuz, Turkce isim ve terimler olunca tartismaya bonsai ile ilgilenmeyen ama Turkceye kayitsiz kalmiyacak uyelerimizin de katilabileceklerni belirtmek isterim.

Hepinize tesekkurler ve devam edelim.

[praecox]

Ben de her daim orjinal isimleri ile anılması yönündeyim.
Bonsai ile olan ilgsizliğim sanırım forumun malumudur, ancak benim burada anlamadığım... Neden buket.

Buket (bouquet) Fransızca, onun yerine neden demet kelimesi akla gelmiyor?
Demet veya buket anılsın demiyorum sadece madem Türkçe arıyorsunuz bari Türkçe arayın. Fransızca kökenli bir kelime için tartışama bana anlamsız geldi.

Saygılarımla

p.s. Bence de süpürge an akıllıca olanıdır.

[Eaglion]

Orijinal Mesaj Sahibi Ali H. ALI

...(Sayin Eaglion da, agaclarina ozel isimler vermeyi seviyor ve guzel oluyor, Sahi o bu tartismaya niye katilmadi. Turkce isimler bulmayi bizler kadar onun da istedigine inaniyorum.)...

Bilenler biliyor. Bonsaiye Türkçe terimler kazandırılması konusunda en isteklilerden biriyim. Zira, benim meslek grubum bunu yapamadığı için her gün inanılmaz saçmalıklar yaşamak zorunda kalıyoruz.

Neden tartışmaya katılmadığıma gelince. Bu tartışmanın çok kuralsızca ve şuursuzca yapıldığını düşünüyorum (yazılanların ya da düşüncelerin değil, tartışmanın. O yüzden, lütfen alınganlık edilmesin). Ortada kural yoksa kimsenin, diğerine itiraz etmeye ya da düzelmeye hakkı yoktur. Bu durumda herkes haklı. O zaman fikir birliği de olmaz tabii.

Evet terimlerin Türkçe olması lazım. Yapalım. Ama nasıl? Daha bunu tartışmadan isimlerin etimolojik ve semiolojik kökenleri üzerinden fikir beyan etmenin hiç bir anlamı yok. Çünkü dil böyle çalışmıyor. Aynı dönemde TDK'nın önerdiği iki isimden "tükenmez kalem" tutulup kullanılırken "oturgaçlı götürgeç" bir defa bile kullanılmadı. Sonuçta, bizler en akılcı kelimeleri önereceğiz ama kullanılıp kullanılmayacağını toplum (bu durumda bonsaiciler) belirleyecek. Kimse, ben doğru olduğuna eminim diye benim önerimi kullanmak zorunda değil.


Eğer gerçekten bu işi akıllıca ve iyi niyetle yapmak istiyorsak, gelin önce kuralları belirleyelim. Saf Türkçe mi olsun? Yeni isimler mi icat edelim? Türk bonsaisine özgünlük katmaya çalışalım mı* ?

Bu arada, İngilizce konuşan ziraatçilerin, bizim "broom" dediğimiz tarza "umbrella" yani şemsiye, Y şeklindeki ağaçlaraysa "broom" dediklerini söylemeliyim. Özetle, dünyanın heryerinde bonsaicilerin terimleri birebir Japonca'dan çevirmeye çalışmaları, bildiklerinden değil, cahilliklerinden olmuş.Kendi ülkelerinin bilim kitaplarına ve diline bakmak yerine Japonlar'a sormak kolaylarına gelmiş. İngilizce'de Ziraatçiler ve Bonsaicilerin zıtlaştığı pekçok konu var. İnanmayanların öne şu kitabı okumalarını öneririm. "Deborah R. Koreshoff.Bonsai, Its Art, Science, History & Philosophy"

*Ali Bey bilir, Sydney Bonsai Kulubünün bültenlerinde bunu böyle yapalım Aussie'lere özgü olsun tartışmaları var. Ör. lime sülfüre siyah renk katalım. kurudal beyaz değil siyah olsun gibi