Forumda Türkçenin doğru kullanımı hakkında

[celalsungur]

Orijinal Mesaj Sahibi Balıkcı

Karşılıklı tartışma yerine, herkese faydası olacak şekilde genel bilgileri paylaşsak daha iyi olacak.

Mesela, Güler'in kurallarını yazdığı kinin hatalı kullanılması beni çok rahatsız ediyor.
Son zamanlarda, (yine de birkaç sene olmuştur) şaka veya gırgır olsun diye başlayıp, bir dil afeti haline dönüşen, geldi ki, yaptı ki tarzındaki kullanışlardan bahsediyorum.
Bakıyorsunuz, kültürlü sayılan insanlar bile kiyi böyle yanlış kullanabiliyor.

Ki sadece olumsuz cümlelerde bu şekilde kullanılabilir.
Gelmedi ki gidelim, Yemeği yapmadı ki yiyelim, gibi.

Lutfen buna çok dikkat edelim, etmeyenleri dövelim,, tevbe, uyaralım.

Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlensin.
(Mustafa Kemal Atatürk)

Vardım ki yurdundan ayağ göçürmüş.
(Bayburtlu Zihni)

[Balıkcı]

Orijinal Mesaj Sahibi celalsungur

Türk dili, dillerin en zenginlerindendir; yeter ki bu dil, şuurla işlensin.
(Mustafa Kemal Atatürk)

Vardım ki yurdundan ayağ göçürmüş.
(Bayburtlu Zihni)

Kinin buradaki kullanımı farklı.
Kanaatimce bunlar benim tezimi çürütmüyor.

Benim demek istediğim, mesela Atatürk bu cümleyi şöyle kursaydı, yeter ki yi yanlış kullanmış olurdu.

Türk dili, dillerin en zenginlerindendir, bu yüzden Türkçe, her ihtiyacı karşılamaya yeter ki.
Açıkça görüleceği gibi, bu cümlede ki fazla, gereksiz, özetle yanlış kullanılmış.

Bayburtlu Zihni ise kiyi iki olayı birbirine bağlamak için kullanmış, doğru kullanım.

O da şöyle deseydi, yanlış olurdu.

Terkettin yurdunu, dahi varmadın dediler
Oysa ben vardım ki, onlar bilemediler.

İşte bu benim uydurduğum beyitte, ki yersiz ve yanlış kullanılmış .
Arkasından bir fiil gelmesi biraz durumu kurtarır gibi oluyor ama yine de yanlış kullanım.
Burada ki yerine da kullanılsaydı doğru olurdu.

Oysa ben vardım da onlar bilemediler. şeklinde.

Biraz daha açayım.
Benim yanlış dediğim, ki den sonra başka bir kelime gelmeyen olumlu cümlelerdir.

-Bu kadar ekmek üç kişiye yetmez ki. (Doğru)
-Hayır canım, neden yetmesin, bal gibi yeter ki. (Yanlış)

[MetinT]

Ben anladım sanırım. Söylediğinize göre şu kullanım yanlış mesela:
"Ödevlerini neden yapmadın?"
"Yaptım ki."
Bunu ilk defa duyuyorum. Daha önce hiç böyle bir şey duymadım. Dershanede falan da hiç bahsi geçmedi yazım hataları veya anlatım bozuklukları konusunda.

[Balıkcı]

Orijinal Mesaj Sahibi MetinT

Dershanede falan da hiç bahsi geçmedi yazım hataları ve ya anlatım bozuklukları konusunda.

Ömer Asım Aksoy'un Dil Yanlışları isimli kitaplarında bunun gibi yanlış kullanımlar, örnekleriyle veriliyordu, çok faydalı çalışmalardı.
O zaman geldim ki tarzı konuşmalar olmadığı için o kitaplarda da doğal olarak böyle örnekler yok.

Dershanede bahsedilmemesi ise ayrı bir acı, maalesef bazı öğretmenlerin bile böyle konuştuğunu duyuyorum.
Yaygın bir dil hastalığı bu, bakalım nasıl tedavi edilecek.

[celalsungur]

Sayın Balıkçı, yüzdeli sayıların veya 15 milyon gibi sayıların metin içinde kullanılması konularında da bildiklerinizi bizle paylaşır mısınız.

[Balıkcı]

Orijinal Mesaj Sahibi celalsungur

Sayın Balıkçı, yüzdeli sayıların veya 15 milyon gibi sayıların metin içinde kullanılması konularında da bildiklerinizi bizle paylaşır mısınız.

Hocam, şurada bir ki tutturmuş gidiyoruz, sen de bizi imtihana çekme, havamızı kaçırma.

Sayıların yazılışı, yerine göre değişiyor.
Yanılmıyorsam kaydıyla, muhasebede, rakamların rakam olarak yazılması gerekiyor, binli sayıların bir virgülle(noktayla) ayrılması usulden, ancak burada da bir karmaşa var.

Bankaların internet sitelerine bakalım, mesela bin beşyüz altmış beş, 1.565.00 kimisi böyle yazıyor, kimisi virgülle yazıyor, kimisi birden sonra virgül, kuruş hanesini ayırmak için de nokta kullanıyor, kimi de bunun tersini yapıyor.
Biz mektepteyken, yedi buçuk demek için yedi virgül beş derdik, sonra bu yedi nokta beş oldu.
Birileri dile müdahale edip bir şeyleri karıştırıyor.

Güler, yukarıda, sayılar metin içinde harfle yazılır demişti.

TV ve Radyolarda spikere verilecek metinlerde sayılar, en kolay okunabilecek şekilde yazılır.
Mesela, 15 milyon.

Topluca bakalım ,

Matematikte muhasebede, 15.000.000 - 17,5
Yazıda Onbeş milyon - onyedi buçuk( onyedi virgül beş)(Onyedi nokta beş)
TV'de 15 milyon - 17 virgül(nokta) beş.

Nasıl çorba, lezzetli olmuş mu?

(Kitaplara bakma imkanım olmadı, yanlışlar varsa affola, böyle hatırlıyorum.)

[celalsungur]

Orijinal Mesaj Sahibi Balıkcı

Hocam, şurada bir ki tutturmuş gidiyoruz, sen de bizi imtihana çekme, havamızı kaçırma.

Yok vallahi, öğrenmek için sordum. Metin'e öğrenci diye iltimas geçiyorsun.
Dünya nüfusunun %30'u gibi bir cümleyi nasıl yazacağımı bilemedim, TDK'da da çok detaylı açıklama göremedim.

[Balıkcı]

Malina

MetinT beni anlamış derken, aşağıdaki mesajını ve verdiği örneği kasdetmiştim.

Orijinal Mesaj Sahibi MetinT

Ben anladım sanırım. Söylediğinize göre şu kullanım yanlış mesela:
"Ödevlerini neden yapmadın?"
"Yaptım ki."
Bunu ilk defa duyuyorum. Daha önce hiç böyle bir şey duymadım. Dershanede falan da hiç bahsi geçmedi yazım hataları veya anlatım bozuklukları konusunda.

[MetinT]

Orijinal Mesaj Sahibi Balıkcı

Malina

MetinT beni anlamış derken, aşağıdaki mesajını ve verdiği örneği kasdetmiştim.

O zaman son mesajımla ben tekrar anlamamış mı oluyorum?