Baobab (Adansonia digitata)

[polatuz]

Baobablar dünyanın en büyük sucul bitkisi (succulent) olarak nitelendirilir. Öyle bir ağaçtır ki Afrika'nın yoksul halklarının yiyecek, su, barınak ve tedavi kaynağıdır.

Tarifi:
Baobab ağacının ana gövdesinin çevresi 28 metreye kadar dev boyutlara ulaşabilir. Yüksekliği 25 metreyi geçebilir. Silindirik gövdenin tepesinden kök sistemine benzeyen dallar yükselir. Bu yüzden bu ağaca "başaşağı ağaç" ismi de verilmiştir. Pek çok Afrikalı, bu ağacın başaşağı büyüdüğüne inanır.

Gövdenin 50-100 mm. kalınlığında bir kabuğu vardır. Bu kabuk grimsi kahverengi renktedir. Yapraklar el büyüklüğündedir ve parmağa benzer 5-7 yaprakçığa bölünmüştür. Kışın yapraklar dökülür ve geç bahar veya yaz başında yeniden çıkar.

Geniş sarkık çiçekler 200 mm. çapa ulaşır. Beyaz renkte ve tatlı kokuludur. Ekim ile aralık ayları arasında sarkık dalların ucundaki büyük tomurcuklardan, geç öğleden sonra çıkarlar. Çiçekler 24 saat içinde, kahverengileşip kötü bir koku çıkartarak dökülürler. Döllenme geceleyin çiçek yarasaları tarafından gerçekleştirilir.

Meyveler
Meyveleri büyük ve yumurta biçimlidir (genellikle >120 mm.) ve sarımsı kahverengi tüylerle kaplıdır. Odunumsu dış kabuğun içinde, sert, siyah, böbrek şekilli tohumları kaplayan kuru bir toz vardır. Bu beyazımsı tozdan, suyla karıştırılarak limonatayı hatırlatan bir içecek yapılır. Bu içecek aynı zamanda ataş düşürücü olarak da kullanılır.

Bu ağaç kurak bölgelerin bitkisi olduğu için yavaş büyüyen bir türdür.

Dağılımı
Baobab ağaçları Güney Africa, Botswana, Namibya, Mozambik ve uygun ortama sahip diğer tropik Afrika ülkelerinde bulunur. Yaşamı, çakıllı, kumlu, iyi süzekli, don olmayan çok az yağış alan sahalarla sınırlıdır.

Yine de daha yüksek yağış alan alanlarda, don olmaması, kışların soğuk geçmemesi koşuluyla tarımı yapılabilir.

"İngilizce kaynağı"ndan özetleyerek çevirdim.
Devam edecek...

[polatuz]

Benden baobab fidesi alanlar ve baobab fidesi yetiştiren **** yetiştirecek tüm forumdaşlara aşağıdaki önemli konuları hatırlatmak istiyorum.

Benden fide alanlara, fideler plastik bardaklarda ulaştı. Fidelerinizi bu bardaklardan yeni saksılarına bir an önce aktarmanızı öneriyorum.

Çok büyük saksılar olması gerekmiyor. Ama saksı harcı çok önemli. Fidelerin toprağının çok su geçirgen bir karışım olması gerekiyor. Harcın üçte birinin iri dere kumu veya benzeri inorganik bir malzeme olması öneriliyor. Öyle ki üstten suyu döktüğünüzde, verilen suyun alttan hemen akması gerekiyor. Bol sulama yapabilirsiniz. Ama sulamalarınız arasında toprak kurusun.

Yazın sonuna geldiğimiz şu günlerde fidelerinizin mümkün olan en fazla güneş ışığını görmesi de kışa hazırlık için gerekli. Böylece fideler güçlenecektir. Her ne kadar bizim gibi apartman balkonunda yetiştiricilik yapmaya çalışanlar için zor olsa da, eğer sağlayabiliyorsanız baobab fidelerinizi tüm gün direkt gün ışığı altında bırakmaya çalışın. Baobab tam bir Afrika Savana bitkisi. Yani gelişme mevsiminde bol bol doğrudan gün ışığından hoşlanıyor.

Kış, Afrika'nın kurak sezonu olduğu için, kış mevsiminde yapraklarını dökecek.

Burası çok önemli;

Yapraklarını döktüğünde toprağı tamamen kurumalı ve kesinlikle bir damla bile su verilmemeli. Hatta bazıları topraktan çıkartıp bitkiyi kışın çıplak köklü olarak saklıyormuş. Siz en iyisi yapraklarını dökmeye başladığında sulamayı durdurun ve tüm yapraklar döküldüğünde evin en ücra, suyla teması olmayacak bir yerine (kütüphanenin en üst rafı gibi bir yer olabilir) kaldırıp, yeniden canlanacağı zamana kadar bekleyin. Bu dönemde bitki ölmüş gibi bir görüntü oluşturuyormuş.

Bu arada kimi İnternet kaynaklarında bu tohumların biyolojik saatleri güney yarıküreye ayarlı olarak geldiği yazılıyor. Yani bizim fideler şu anda ilkbaharı yaşıyor olabilir. Bunu anlamanın tek yolu bol ışıklı bir yerde tutup, yapraklarını dökecekleri zamanı beklemek. O zaman bitkilerimizin kışa girdiklerini anlayacağız.

[polatuz]

Orijinal Mesaj Sahibi sgokce

Burada ve yeni başlık altında verdiğiniz bilgiler için teşekkür ederim. Tarif ettiğiniz bol kumlu bir karışımı nereden bulabilirim? Ayrıca baobabın çeşitli türleri olduğunu yazmışsınız. Acaba bizimki hangisi?

Sn. Sgokce,
Bizim türümüz baobabların en bilinen türü olan Afrika'nın yaygın ağacı Adansonia digitata. Toprak karışımını kendiniz hazırlayabilirsiniz. Bunun için torf **** bahçe toprağına üçte bir oranında iri taneli dere kumu ekleyebilirsiniz. Karışıma kum yerine veya onunla birlikte perlit, vermikülit gibi inorganik maddeler ekleyebilirsiniz. Önemli nokta toprağın çok iyi su geçirgenliğinin sağlanması.

[polatuz]

Ayrıca baobab çevresinde iyi bir hava akımının bulunması, özellikle rutubetli havalarda önemliymiş. Bunun yanısıra gündüz-gece hava sıcaklıkları arasında farkın fazla olması da bitkinin sağlığı için yararlıymış. Ne de olsa çöl bitkisi. Sanırım bu açıdan bugünlerde yaşadığımız iklim (İstanbul'u düşünerek söylüyorum) uygun bir ortam oluşturuyor.

[sgokce]

Orijinal Mesaj Sahibi polatuz

Bu arada kimi İnternet kaynaklarında bu tohumların biyolojik saatleri güney yarıküreye ayarlı olarak geldiği yazılıyor. Yani bizim fideler şu anda ilkbaharı yaşıyor olabilir. Bunu anlamanın tek yolu bol ışıklı bir yerde tutup, yapraklarını dökecekleri zamanı beklemek. O zaman bitkilerimizin kışa girdiklerini anlayacağız.

Sıcaklık 10 C'nin altına düşecekmiş. Bu yüzden diğer iki fidemi de içeri aldım. Geçen hafta içeri aldığım fidem mutsuz görünüyor ve yapraklarını döküyor. Acaba yapraklarını döküp uyuma sürecine mi girecek? Eğer öyleyse diğer iki fidem neden yapraklarını dökmüyor? Acaba bizim fidelerimizin biyolojik saatleri güney yarımküreye mi ayarlı, ne dersiniz? Diğer arkadaşların fidelerinin ne durumda olduğu hakkında bilgi veren olursa memnun olurum. Herkese selamlar...

[polatuz]

Orijinal Mesaj Sahibi sgokce

Sıcaklık 10 C'nin altına düşecekmiş. Bu yüzden diğer iki fidemi de içeri aldım. Geçen hafta içeri aldığım fidem mutsuz görünüyor ve yapraklarını döküyor. Acaba yapraklarını döküp uyuma sürecine mi girecek? Eğer öyleyse diğer iki fidem neden yapraklarını dökmüyor? Acaba bizim fidelerimizin biyolojik saatleri güney yarımküreye mi ayarlı, ne dersiniz? Diğer arkadaşların fidelerinin ne durumda olduğu hakkında bilgi veren olursa memnun olurum. Herkese selamlar...

Ben içeride floura floresan ile yapay ışık sağlamaya başladım. Bazıları yeni yaprak sürgünleri vermeye başladı. Eski yapraklar ise cansızlaştı. Bu arada daha önce resmini eklediğim, baharda çimlendirdiğim, oldukça gelişmiş olan fide tüm yapraklarını döktü. Onu kitaplığın en üst rafına kaldırdım.

[sgokce]

Orijinal Mesaj Sahibi polatuz

Ben içeride floura floresan ile yapay ışık sağlamaya başladım. Bazıları yeni yaprak sürgünleri vermeye başladı. Eski yapraklar ise cansızlaştı. Bu arada daha önce resmini eklediğim, baharda çimlendirdiğim, oldukça gelişmiş olan fide tüm yapraklarını döktü. Onu kitaplığın en üst rafına kaldırdım.

Acaba diğer fideleriniz yeni yapraklar veriyorken neden o fide tüm yapraklarını dökmüş olabilir? Mutsuz olduğu içinmi, yoksa uyku dönemine mi giriyor? Benim de bir fidem yapraklarının yarısından çoğunu döktü, 3 sağlıklı yaprağı kaldı. Diğer fidelerim ise yapraklarını dökmüyorlar, hatta yeni yapraklar veriyorlar. Acaba kaloriferli ortamda olması etkili oluyormudur?

[polatuz]

Yapraklarını döken, baharda çimlenmişti. Sanırım uyku dönemine girdi. Bazıları ise yeni çıkan yapraklarında düz yaprakların yerine çok loblu yapraklar vermeye başladı.

[4.tekilkişi]

Orijinal Mesaj Sahibi polatuz

Baobab ağacının ana gövdesinin çevresi 28 metreye kadar dev boyutlara ulaşabilir. Yüksekliği 25 metreyi geçebilir. Silindirik gövdenin tepesinden kök sistemine benzeyen dallar yükselir. Bu yüzden bu ağaca "başaşağı ağaç" ismi de verilmiştir. Pek çok Afrikalı, bu ağacın başaşağı büyüdüğüne inanır.

İnanışa göre, Baobap ağacı Tanrının yarattığı ilk ağaçmış. Ve şeytan ağacı kökleyip tam tersi şekilde geri dikmiş. Yani ağacın dalları toprağın derinliklerine doğru yol alırken, asıl kökleri göğe doğru uzarmış. İşte tam da bu sebepten başaşağı ağaç olarak anılıyormuş.