Fındık sorunu

[memet]

evet,yanlız ben fiskobirlik başkanının konuşmasından da problemin nasıl oluştuğunu anlayamadım.
daha önce kredi çekilip alım yapılıyor borçlar ödeniyormuş.
iki sene çok iyi giden satış fiatlarıyla durum iyiymiş.
bankaların kredi vermediklerini söyledi ama gerekçeyi kavrayamadım.
sanırım herkes biraz karnından konuşuyor.
fiskobirliğede kimsenin yardım edeceği yok gibi görünüyor.
daha çok şey mi öğrendik daha çok mu karıştı konu anlayamadım.

[malina]

Dün geceden aklımda kalanlar:

Önemli olan fındık üreticisi bir ülke olarak (dünya üretiminin yüzde 75'i, dünya ticaretinin yüzde 95'i) "bir duruşa" sahip olmamız. Engellemelere rağmen 2003 yılında Fiskobirlik sayesinde bu başarıldı. O zaman da bu fiyattan alıcı çıkmaz söylemleri vardı. Ama görüldü ki Avrupa ülkeleri yüksek denilen fiyattan da bu ürünü aldı.

Yıllardır yaklaşık aynı miktarlarda ürün satılıyor. Fiyatın yüksek ya da düşük olması satılan miktarı ciddiye alınacak oranda değiştirmiyor.

Sorun alivrecilerden kaynaklanıyor. Alivrecilerin bir bölümü, fındık satın alan alan Avrupalı büyük firmaların görevli elemanları gibi çalışıyor. Bir bölümü kendi başına çalışıyor. Ama hepsi içinde önemli olan olabildiği kadar düşük fiyata almak. Kendi aralarında önceden (kendi kafalarına göre, üretici ve üretici birlikleriyle görüşmeden) tahmini bir fiyat oluşturuyorlar. Bu düşük fiyatı, alım zamanı dayatmaya çalışıyorlar. Ne kadar ucuza alırlarsa o kadar çok kazanacaklar...

Alivrecilerin politikacılarla yakın ilişkileri var...

Bu düşük fiyatın geçerli olması için her yıl benzer oyunlar tezgahlanıyor.

• Fındık başka ülkelerden alınır, sizinki elinizde kalır...
• Çikolata üreticileri, fındık yerine fıstık, badem ceviz gibi ürün kullanır...
• Fiyat ucuz olursa daha çok satarsınız...

Yaşanan şey; Avrupalı alıcıları memnun etmek isteyen ve fındık fiyatlarını aşağı çekmek isteyen alivrecilerle, fiyatını yukarı çekmek isteyen fiskobirlik ve ziraat odaları arasındaki kavga...

Fındık da borsa gibi bazı etkenlerle dalgalanmaya hazır bir ürün. Sayın başbakanımızın "gidin paranızı fiskobirlikten alın" söylemi bu yüzden çok büyük önem taşıdı...

Fındık fiyatı açıklandıktan sonra, o sezon bitinceye kadar değişmemeli. Avrupalı alıcılar, özellikle bundan rahatsızlık duyuyor.

Fındık üreticileri, kendileri için haksız kazanç istemiyor. Fiyat belirleme hakkı istiyor.

Ürün fazlası olduğu yıllarda, bu kısmın stoklanması gerekiyor. Satışlardan ayrılacak (toplanacak) bir fonla, fındığın doğrudan kendisinin, kendini stoklayacak parayı sağlayacağı savunuluyor. Ama tüm bunlar tek tek üreticilerin altından kalkacağı şeyler değil. Bu yüzden devletin bir "fındık politikası" oluşturması, üretici ülke olarak bir "duruşa" sahip olması gerekiyor.

Ürün fazlası bahane edilip fiyat düşürülürse, bundan ülke olarak zararlı çıkılacağı söyleniyor.

Fındık sorunu sadece fındık üretenlerin sorunu değil. Toplanması aşamasında Güney ve Doğu Anadoludan gelen ciddi sayıda kişi çalışıyor.

Fiskobirlik için söylenen, inşaat, market işi yapacağına fındıkla ilgilen laflarının inşaat kısmı depremde zarar gören depolarının onarımına dayanıyor. Market (Fiskomar) konusu ise 1995 de başlanmış marketlere dayanıyor, yani yeni birşey değil. 2003'ten sonra açılmış yeni market yok.

Fiskobirliğin kredi alaması konusu sanırım zaman darlığı nedeniyle ayrıntılı konuşulamadı.

Oturuma davet edilen fındık alıcılarından hiç biri katılmadı...

Katılanlar:
Fiskobirlik Başkanı Salih Erdem
Türkiye Ziraat Odaları Birliği başkanı Şemsi Bayraktar
Giresun Ziraat Odası (GZO) Başkanı Özer Akbaşlı
Adını unuttuğum biri daha...

Özer Akbaşlı'nın söylediklerini bu kadar rakamı aklımda tutamadığım için tam aktaramamıştım, bunu internetten buldum, ekliyorum:

Fındık üreticisinin son 3 yıldır genel tarım desteklemelerinin dışında tutulmasına rağmen, fındıktan ülke ekonomisine 4 milyar 235 milyon dolar gelir sağlandığına işaret eden Akbaşlı, "AK Parti hükümeti iş başına geldiğinde, yıllık fındık ihracat gelirimiz 600 milyon dolardı. 2003 yılında dönüm başına 25 YTL ek ödeme hariç, yeni ürün dönemlerinde 1 YTL dahi bir destek ya da kredi ödemesi yapılmadığı halde, fındıktan elde edilen gelir bu zaman dilimi içerisinde 2 milyar 400 milyon dolara ulaşmıştır. Bu rakam çok ciddi ve büyük bir rakamdır. Türkiye ekonomisinin en hassas konusu ve zor günlerinin nedeni ise cari açıktır. 2006 yılının ilk 3 ayında cari açık 8 milyar 600 milyon doları bulurken, yıl sonu tahminlerinin 30 milyar dolar civarında gerçekleşeceği tahmin edilmektedir. Cari açığın kapatılmasında 2 milyar dolar katkı sağlayan bu ürüne, Başbakanımız farklı bir gözle bakmak zorundadır. Bu ürüne sahip çıkılmazsa, gelecek dönemde cari açığın 1 milyar 500 milyon dolar daha artacağını söyleyebiliriz. Şayet bugün oluşan ve hemen her gün düşen fındık fiyatları, gelecek dönemde de bu seviyelerden işlem gördüğü takdirde 2006 yılı fındık ihracat rakamlarımız 600 milyon doları aşmayacak ve ülkemiz 1 milyar 500 milyon dolar açık verecektir" şeklinde konuştu.

FİSKOBİRLİK'in 4 yıldır Doğu Karadeniz için kutsal bir ürün olan fındığa sahip çıkmak ve üreticinin emeğinin karşılığını alması için mücadele ettiğini vurgulayan Akbaşlı, "Sadece 2 milyar 400 milyon doların, bölge ekonomisinde harcanmasından dolayı Hazine'ye kazandırılan KDV miktarı 583 milyon YTL'dir. Fındık üreticisinin son 3 yılda, kendisinin desteklemediği halde Hazine'ye 583 trilyon lira ek bir kazanç sağladığı bir gerçektir. Oysa biz üreticiler, 2005 yılı haziran ayında hükümetten hibe değil, geri dönüşü garanti altında olan 200 milyon YTL destek istedik" dedi.

Kaynak

[malina]

yanlız ben fiskobirlik başkanının konuşmasından da problemin nasıl oluştuğunu anlayamadım.
daha önce kredi çekilip alım yapılıyor borçlar ödeniyormuş.
iki sene çok iyi giden satış fiatlarıyla durum iyiymiş.
bankaların kredi vermediklerini söyledi ama gerekçeyi kavrayamadım

Bu konuda kendi sitelerinde yazılanları kopyalıyorum... Dediğin gibi ayrıntılı konuşulmadı...

Fındıkta son 3 yıldır çok büyük bir değişim yaşanıyor. Dünya fındık üretiminin ve ihracatının yüzde 75'ini elinde tutan Türkiye, nihayet fındık politikasında da etkili olmaya başladı. Bu olumlu gelişmeler sonucunda Türkiye'nin fındık ihracatı 500 milyon dolardan 1.5 milyar dolara ulaştı. Yerli sanayide fındığın kullanımı yaygınlaşıyor. 2005-2006 sezonunda 2 milyar dolarlık fındık ihracatı hedefleniyor.

Sektörde devletin, ihracatçının ve üreticinin rolleri eskisine göre daha çok netleşti. Üreticinin kuruluşu olan Fiskobirlik fiyat açıklıyor, piyasayı düzenlemeye çalışıyor. Devlet eskisi gibi fazla müdahale etmeden denetim görevini yerine getirmeye çalışıyor. İhracatçı da oluşan fiyat üzerinden alıcı ile sözleşme yaparak fındık ihraç ediyor. Yıllardır arzulanan yapı buydu.
Ancak, bu yeni yapı birilerini rahatsız ediyor. Eskisi gibi alivre yapamayan, üreticinin fındığını ucuza kapatamayan, ülkenin çıkarını değil kendi çıkarını düşünen bu "mutlu azınlık", olumlu gelişmeleri tersine çevirmek için inanılmaz bir çaba gösteriyor.

Böyle bir dönemde hükümeti ve Ankara bürokrasisini adeta parmaklarında oynatan gizli bir el devreye girerek fındık piyasasını karıştırdıkça karıştırıyor. Piyasanın en önemli aktörlerinden biri olan Fiskobirlik'i devre dışı bırakmak için, kredi yollarını kesmek için inanılmaz bir çaba peşinde.

Çünkü, Fiskobirlik devre dışı kalırsa piyasayı eskiden olduğu gibi kendi çıkarları doğrultusunda yönlendirecekler. Bunun için, yıllarca, "Fiskobirlik özerk olsun" diyenler bugün özerk yapıdaki Fiskobirlik'in varlığına tahammül edemiyorlar.
Fiskobirlik'in yasal hakkı olmasına rağmen, kredi kullanmasını engelleyerek fındık fiyatlarının düşmesi ve daha da önemlisi üreticiyi Fiskobirlik'ten koparmak için çalışıyorlar. Tüm bu gelişmeler Ankara'da bir orta oyunu olarak sahneleniyor ve ne yazık ki Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve hükümeti de bu oyunu sadece seyretmekle yetiniyorlar.

Fiskobirlik yöneticileri bu bitmez tükenmez baskıdan kurtulmak için şu günlerde Ankara'da son kozlarını oynuyor. Yeniden Yapılandırma Kurulu ve Sanayi Bakanlığı ile yapılan görüşmeler doğrultusunda bir protokol ile Fiskobirlik yeniden yapılanma sürecinin dışına çıkarılıyor.
Böylece Fiskobirlik'e, Destekleme Fiyat İstikrar Fonu kredilerinin yolu tamamen kapatılıyor.

Fiskobirlik'in yeniden yapılanma sürecinin dışına çıkarılmasının ne anlama geldiğini kavramak için bu sürece kısaca bakmakta yarar var.
Dünya Bankası'nın dayatması ile "Tarımda Yeniden Yapılanma Projesi"nin bir parçası olan 4572 sayılı "Tarım Satış Kooperatif ve Birliklerinin Yeniden Yapılandırılması Yasası" 16 Haziran 2000'de yürürlüğe girdi.

Bu yasanın temel amacı, birliklerin 4 yıllık bir dönemde yeniden yapılandırılarak özerk bir yapıya kavuşturulmasıydı. Yasa ile birliklere mali destek yapılması yasaklandı. Bunun karşılığında da birliklerin 31.5.2000 öncesindeki tüm borçları Hazine tarafından üstlenilerek silinmesi yine yasa maddesi olarak kabul edildi. Geçiş dönemi olarak kabul edilen 4 yıllık yeniden yapılanma sürecinde birliklerin, ürün alımında kullanması için Destekleme Fiyat İstikrar Fonu gider hesabı oluşturuldu ve buraya 250 trilyon liralık bir kaynak konuldu. Birlikler bu fondan faizle para kullanarak ürün alacak, ürünü sattıktan sonra borcunu faizi ile birlikte ödeyecek ve tekrar kredi kullanacak bir sistem oluşturuldu.
Ancak, bu yasa çıktıktan sonra daha ilk yıl delindi. O dönemin hükümeti tarafından çıkarılan özel bir kararname ile son kez Hazine adına fındık alması için Fiskobirlik görevlendirildi.

Böylece 2001 yılında Fiskobirlik, Hazine adına yine Hazine'nin parasıyla fındık aldı.

Ülke genelinde faaliyet gösteren 17 birlik için yeniden yapılandırma sürecini yönlendirecek, yönetecek bir Yeniden Yapılandırma Kurulu oluşturuldu. Yeniden Yapılanma Kurulu'nun önerisi ve Hazine'nin onayı ile Destekleme Fiyat İstikrar Fonu'ndan birliklere kredi kullandırılmaya başlandı. Bu krediden bugüne kadar Fiskobirlik hiç yararlandırılmadı. Ayrıca, bugüne kadar 7 birliğin 749 trilyon tutarındaki 31.5.2000 öncesi borçları silindi. Ancak Fiskobirlik'in borcu silinmedi.

Fiskobirlik'in borcu silinmediği gibi 2001 ürünü fındık alımı için Hazine'nin parası ile fındık alan Fiskobirlik, geçen yıl bu fındığı sattı ve Hazine'ye aldığı parayı, faizini ödedi ve 54 trilyon lira da fazladan ödeme yaptı. Hazine, fazladan ödenen 54 trilyon lirayı Fiskobirlik'e geri ödemek yerine, 2000 öncesinde kullandığı ve yasaya göre silinmesi gereken 147 trilyon liralık borca saydığını ve 93 trilyon lira daha para ödemesini talep etti.

Yasa gereği diğer birliklerin 2000 yılı öncesi borçları silinirken Fiskobirlik'in borcunun da silinmesi gerekirdi. Bu borç Fiskobirlik'in bilançosunda yer aldığı için ticari bankalar da kredi vermiyor.

Son 3 yıldır özerk bir yönetim anlayışına sahip Fiskobirlik yöneticileri cezalandırılıyor.

Neden cezalandırılıyor?
Son 3 yılda uyguladıkları fiyat politikası ile fındık fiyatını yükselttikleri için, üreticinin alın terinin karşılığını verdikleri için cezalandırılıyor.
Türkiye'nin fındık ihracatını 500 milyon dolardan 1.5 milyar dolara çıkardıkları için cezalandırılıyor.

Fındıkta alivre dönemini bitirdikleri için cezalandırılıyor.
Siyaseti Fiskobirlik'e sokmadıkları için cezalandırılıyor.
Bu yöneticiler bugün var, yarın yok. Bu nedenle aslında cezalandırılan Fiskobirlik yönetimi değil, fındık üreticisi, gerçek ihracatçı, sanayici ve Karadeniz halkıdır.

Fiskobirlik.org.tr

[malina]

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (Fiskobirlik) Yönetim Kurulu üyelerini
5 Nisan saat 15:00 ‘da kabul etti.

Görüşme yaklaşık 1.5 saat sürdü.

Fındık ihracatında son 3 yılda iyi bir noktaya gelindiğini belirten Fiskobirlik yetkilileri, 2002 yılında 2 dolar olan ihracat fiyatının son 3 yılda ortalama 7-8 dolar seviyelerine tırmandığını belirtti.

2003 yılında fındık ihracatının 917 milyon dolar,
2004'te ise 1 milyar 554 milyon dolar
içinde bulunulan sezonun 31. haftasında ise 1 milyar 457 milyon dolar olarak gerçekleştiğini kaydetti.

Fiskobirlik yetkilileri ayrıca, fındık üreticilerinin alacaklarının ödenmesi için kredi çekmek istediklerini belirterek, bu konuda Başbakan Erdoğan'dan yardım istedi.
Fiskobirlik Yönetim Kurulu Üyeleri içinde bulunduğumuz dönemin sorunları ve çözüm önerileri ile fındıkla ilgili uzun vadede yapılması gerekenleri içeren kapsamlı bir raporu Başbakan Erdoğan’a takdim ettiler.

-------------

500 Büyük Firma sıralamasında Fiskobirliğin yeri:
2004 yılı Sıra No 150
2005 yılı Sıra No 77


veeee... 8 Ağustos 2006

Fındığa çözüm

Başbakanlık, fındık üreticisinin mağdur edilmemesi amacıyla Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından fındık alımı yapılmasının kararlaştırıldığını bildirdi.

Ne fiyat belli, ne de miktar...

Fiskobirlik depo ve uzmanlarından yararlanılacak...