Sevelim, sana yardım edeyim:
Osmanlı İmparatorluğu'na başkentlik yapan Bursa'da, yaşları 100 ile 600 arasında değişen 888 adet "anıt ağaç", Büyükşehir Belediyesi'nin "Ağaç Koruma Politikası" kapsamında koruma altında bulunuyor.
Kentin hemen her köşesinde doğal yapıları, boyutları ve ihtişamları ile dikkat çeken "anıt ağaçlar", Bursa'nın tarihi ve kültürel dokusuna renk katıyor. Tarihe tanıklık eden ağaçlar, birçok şehirde olduğu gibi, Bursa'da da uzun yıllar ihmal edilerek tahribata uğramaktan kurtulamadı. Anıt ağaçlar, ancak 1997 yılında Bursa Büyükşehir Belediyesi'nce yürütülmeye başlanan "Ağaç Koruma Politikası" ile koruma altına alınabildi.
Yaşları 100 ila 600 arasında değişen 888 "Yaşayan tarihi anıf'a sahip Bursa'da, anıt ağaçların 331'inin tescil işlemi, 502'sinin de envanter kartları hazırlanmış bulunuyor. Kentte, "doğu çınarı"ndan "gümüşi ıhlamur"a, "Saplı meşe"den, "çiçekli manolya"ya kadar 11 farklı türde bulunan anıt ağaçların tedavi ve bakımları, Büyükşehir Belediyesi Tarihi Çevre Koruma Şubesi ile Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından yapılıyor.
En fazla İnkaya çınarı tanınıyor.
Bursa'nın simgelerinden biri konumundaki İnkaya Çınarı, adını aldığı Osmanlı Devleti'nin ilk köylerinden biri olan Bursa-Uludağ yolu üzerindeki İnkaya köyünde bulunuyor. Her bir dalının kalınlığı bile 3-4 metreyi bulan doğa harikası çınar, 35 metrelik boyu, 9,2 metre çevresiyle görenleri şaşkına çeviriyor. İnkaya köyünün sakinleri, geçimlerini 6 asırlık tarihiyle Türkiye'nin en yaşlı ağaçlarından biri özelliğini taşıyan bu tarihi çınardan sağlıyor. Çınarın dalları altında çay bahçesi, restoran, market, hediyelik eşya dükkanları bulunuyor. İnkayalılar, ayrıca, yaptıkları el işleri ile bahçe ya da tarlalarında yetiştirdikleri meyve ve sebzeleri, çınarın yakınındaki tezgahlarda satıyor.
Bulundukları semte adını verecek kadar kentle özdeşleşen "anıt ağaçlar", öyküleriyle de ilgi çekiyor. Koğuk Çınar Mahallesi'ne adını veren anıt ağacın kuşaklardan kuşağa anlatılan ve dinleyenleri ağaçların önemine dikkat çeken hikayesi şöyle: "Osmanlı hükümdarı Yıldırım Bayezid, bir seferden dönüşünde o yıl çocuk doğuran bütün kadınlara maaş bağlanmasını emreder. 70 yaşındaki bir kadın da, Yıldırım Bayezid'in huzuruna çıkarak bir erkek çocuk dünyaya getirdiğini söyler ve kendisine de maaş bağlanmasını ister. Bayezid, (Senin yaşındaki bir kadın çocuk mu dünyaya getirirmiş) diye sorar. Kadın bunun üzerine, (Doğru, çocuk doğurmadım ama, onun kadar kıymetli bir çınar diktim) der. Bayezid de, kadına maaş bağlanmasını emreder."
Bir diğer anıt ağaç olan "Eskici Baba Çınarının öyküsü ise şöyle: "Orhan Camii'nin müezzini olan Mustafa adındaki bir ihtiyar, aynı zamanda caminin bahçesindeki bu ağacın kovuğunda ayakkabı tamirciliği yapıyormuş. Birgün bu ihtiyar kişi ağacın kovuğuna girmiş ve bir daha çıkmamış. O gün bugündür, ihtiyar ayakkabıcıyı ne gören, ne de ondan haber alan çıkmış.
"
Hikayenin devamında ise, yaşlı adamın içi baca gibi açık olan çınardan göğe yükseldiği rivayet ediliyor.
15.11.2004 Bursa
Zaman Gazetesi
|