Opuntia ficus-indica (Hint İnciri - Frenk İnciri)

[Selahattin Yılmaz]

Dikenli İncir

Doğada kendiliğinden yetişen, kaktüs türü bir bitkinin meyvesi olan “dikenli incirin”, sindirim sistemi rahatsızlıklarında ilaç kadar etkili olduğu bildirildi.
Hint inciri (Opuntia ficus-indica), kaktüsgiller (Cactaceae) familyasında sınıflanan Opuntia cinsinin tipik türüdür. Türkçe' de bu kaktüs türü için Frenk inciri, dikenli incir ya da halk ağzında kaynanadili adları da kullanılır.
5 -10 cm uzunluğunda, kırmızı, sarı, turuncu renklerde kabuğu olan etli bir meyvedir.



Üzerinde çok sayıda diken bulunur. İçinde tohumları bulunur. Tatlı ve suludur. Yenilebilir. Ancak, yerken kabuk kısmı soyulup çıkarılır. Akdeniz'de doğal olarak yetişir. Türkiye'de Batı ve Güney Anadolu'da bulunur.




Türkiye'nin hemen hemen yer yöresinde görülen ancak, Akdeniz ve Ege'de daha sık rastlanan yabani bir bitki olan dikenli incir, hasat dönemi olması nedeniyle kent merkezlerinin yanı sıra sahil kesimlerinde de tablalarda tanesi 10 YKr'den satışa sunuluyor.



Genelde soğuk olarak tüketilen, bu nedenle satıcıların buz parçalarının üzerine serdiği, dikenlerinin yoğunluğu nedeniyle soyarak satışa sunduğu dikenli incirin, her yaş grubunca tercih edildiği gözleniyor.



Kıraç alanlarda, kurak ve kireçli topraklarda yetişen, anavatanının ise Güney Afrika olduğu bildirilen dikenli incir, halk arasında “Hint inciri” ve “Frenk inciri” olarak da biliniyor.

Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tamer Tetiker, AA muhabirine yaptığı açıklamada, dikenli incirin C vitamini yönünden zengin olduğunu, bu nedenle vücut direncini artırma, güç ve zindelik verme özelliğinin bulunduğunu söyledi.
Dikenli incirin, sindirim sistemini rahatlatan, bağırsak alışkanlığını düzenleyen, kabızlık sorununu gideren son derece yararlı bir meyve olduğunu vurgulayan Tetiker, “Bu meyveyi tüketenlerin ayrıca polivitamin hapları almasına gerek yok”



Tetiker, dikenli incirin, hiçbir hormon ve katkı maddesi olmadan, doğada kendiliğinden yetişmesi nedeniyle tamamen organik bir meyve olduğuna dikkati çekerek, şunları söyledi:
“Bu meyve kabızlık gibi sindirim sistemi rahatsızlıklarında ilaç kadar etkili. Bu nedenle hastalarımıza bu meyveyi tüketmelerini öneriyoruz. Vitamin değeri ve katkısız yetişme özelliklerinin yanı sıra fiyatının da ucuz olması ayrı bir avantaj sağlıyor. Yetişkin bir bireyin günlük alması gereken 60 miligram C vitamini dikenli incirlekarşılanabilir.”

Tetiker, içindeki iri çekirdeklerinin de tüketilmesini önerdikleri dikenli inciri diyet yapanlara da tavsiye ettiklerini belirterek, “Bu meyve bağırsakları düzenli çalıştırmasının yanında tok tutma özelliğine de sahip olduğu için diyet yapanlar için son derece faydalı. Diyet yapanlar, açlık hissettiklerinde bu meyveden 3-4 adedini birden tüketebilirler” diye konuştu.
Tetiker, dikenli incirin tüm bu faydalarının yanı sıra doğal kozmetik sektöründe de “kırışık giderici” krem yapımında kullanıldığını sözlerine ekledi.

Dikenli incir ciltteki kırışmayı önlüyor
Akdeniz ve Ege Bölgesi'nde yabani olarak yetişen ''dikenli incir''in yapraklarındaki yüksek nem ve suyu bünyesinde tutma özelliği ile cilt kırışıklıklarını önlediği bildirildi. Anavatanı Güney Afrika olan, kıraç alanlarda, kurak ve kireçli topraklarda yetişen dikenli incir, halk arasında ''Hint inciri'' olarak da biliniyor. Meyvesi, dikenli kabuğundan özel yöntemlerle çıkarılarak yenen kaktüs türü bitkinin yapraklarından elde edilen cilt, vücut ve saç bakım ürünleri, doğal kozmetik sektörünün gözdesi oldu.

Adana'da 1999 yılından beri Toros Dağları'ndan toplanan çeşitli bitkilerle doğal kozmetik ürünleri imal eden bir firmanın sahibi ve Genel Müdürü Pırıl Dikici, yaptığı açıklamada, bitkisel kozmetik ürünlerinin cildin gıdası olduğunu söyledi.
Dikici, tüm dünyada güzelliğine düşkün kadınların artık doğal ürünleri tercih ettiğini belirterek, ''Boyar madde içeren ve bünyesinde alkol bulunan klasik kozmetik ürünlerinin neden olduğu dermatolojik sorunlar bitkisel ürünlere olan ilgiyi artırdı'' dedi.

Aloe veradan daha etkili
Dikici, kozmetikte kullandıkları bitkileri, dağ köylüleri aracılığıyla Toros Dağları'ndan toplattığını ifade ederek, ''Biberiye, at kuyruğu, alıç, öküz gözü (calendula), aloe vera, lavanta, kekik, papatya, okaliptus yağı, greyfurt yağı, ardıç yağı, çay ağacı yağını ürünlerimde yumuşatıcı ve nemlendirici olarak kullandım. Son olarak keşfettiğim dikenli incirin bunların hepsinden daha etkili olduğunu belirledim'' diye konuştu.

Dikenli incir yaprağını kaynatarak elde ettikleri nemlendirici ve cilt bakım ürünlerinin diğerlerine oranla cildi daha uzun süre kurumadan koruduğunu ifade eden Dikici, şunları kaydetti: ''Dikenli incir yaprağının en büyük özelliği nem oranının yüksek ve suyu uzun süre bünyesinde tutması. Bu sayede bitkisel kozmetik cilde sürüldüğünde uzun süre nemini muhafaza ediyor, bu sayede de kırışma ve ciltte oluşabilecek çizgiler önleniyor. Uzun süre kullanımda cildi taze, zinde, pürüzsüz ve genç tutuyor.''

[Selahattin Yılmaz]

Hint inciri **** latince adıyla Opuntia ficus-indica. Yazın Bodrum, Marmaris sokaklarında buza yatırılmış şekilde sunulan bir meyve. Bugün Akdeniz florasının doğal bir parçası olarak kabul edilen bu kaktüsün, aslında Amerika’ya giden ilk İspanyol fatihler tarafından İspanyol hükümdarına getirilen hediyeler arasında olduğunu biliyor muydunuz? 15 yy. sonu ile 16 yy. başında Avrupa’ya getirilen bu kaktüs bitkisine sahip olmak, aristokratlar arasında bir prestij meselesi haline gelmişti
Hint inciri kaktüsü Azteklerin sosyal, ekonomik ve dinsel yaşamlarında önemli rol oynamış bir bitkidir. Özellikle, bu kaktüsün üzerinde yetişen koşnil böceğini (Dactylopius coccus (Dipnot)) Aztekler, dinsel törenlerde kullandıkları giysilerindeki ve çeşitli gıdalara kattıkları kırmızı boyayı üretmek için kullanmışlardır. Avrupa’ya getirilen az miktardaki kırmızı boyanın değeri o kadar yüksek olmuştur ki, İspanya’da ve Kanarya adalarında bu böceği yetiştirme denemeleri yapılmıştır. Bugün sadece Kanarya adalarında, buraya uyum sağlayabilen bu böceğin kabuğundan koşnil kırmızı elde edilmektedir.



Kaktüs Nisan ayında çiçek açar, Temmuz-Eylül ayları arasında da meyve verir. İlk çiçeklerin yolunması yöntemi ile kaktüsün Ekim-Kasım ayları arasında da meyve vermesi sağlanmaktadır. Hikayeye göre1, Palermo yakınlarında Capaci’li bir çiftçi, kendisine kaktüs meyvesi satmayan komşusundan intikam almak için, bir gece kaktüsün tüm çiçeklerini yolar. Bir süre sonra kaktüs tekrar çiçeklenir, hatta bu sefer çok daha kaliteli meyve verir.
Tarıma uygun olmayan çorak arazide yetişen bu kaktüs, Türkiye’de ekonomik değeri olan ama yeterince değerlendirilememiş bitkiler sınıfındadır. Güney Amerika ülkeleri, İspanya, İtalya ve İsrail’de ise kaktüs bahçelerinde ticari olarak üretim yapılmaktadır.

Kaynak: www.tarimsalpazarlama.com


Dipnot: Bu koşnil linkteki tartışma konusu olan koşnildir.