Çınar (Platanus)

[Penelophe]

Amerikan Batı Çınarı (Platanus Occidentalis)

30-40 metre boya, 1-2,5 metre çapa ulaşabilen, (Maksimum 58 metre boy ve 3 metre çap) dolgun gövdeli yuvarlak tepeli ulu ağaçlardır. Amerika'da yapraklı ağaçlar arasında en fazla çap yapanıdır. Genç gövde ve dalların kabukları büyük levhalar halinde kavlayıp döküldüğü halde, yaşlı ağaçların kabukları küçük pulludur, uzun süre dökülmez. Yaprakların hemen hemen eni boyuna eşit, genç yumurta biçimindedir. Boyları 10-20 cm uzunluğundadır, 3-5 lopludur, loplar fazla derin parçalanmamıştır, sığdır, oyuntuları (sinuslar) oldukça geniştir, kenarları kaba dişlidir, dişler sivri uçludur. Küre biçimindeki meyveleri 2,5-3,5 cm çapındadır.Doğu Çınarının aksine 7,5-15 cm uzunluığundaki bir sap ucunda teker tekler bulunur, birden fazla sayıda bir arada görüldüğü de çok nadirdir. Oldukça sık bir kök sistemi oluştururlar. Ormanlarda rutubetli düzlüklerde, nehir ve dere kenarlarında rastlanır. Vatanı Amerika'nın doğusudur.

Londra Çınarı ( (Platanus x acerifolia) (P. occidentalis x P. orientalis))

Doğu Çınarı ile Amerikan batı Çınarının doğal bir hibridi olarak kabul edilen bu taksonda, ağaçlar 20-30 metre boyundadır. Gövde kabukları büyük levhalar halinde kavlar, dökülür. Yaprakları 12-25 cm genişliğindedir, 3-5 sığ lopludur, lopların oyuntuları (sinusları) fazla derin değildir, kenarları kaba ve sivri dişlidir. (Bu özelliği İle Amerikan Batı Çınarına benzer) Küremsi meyveleri bir sap üzerinde ikişer ikişer bulunur, ender olarakta 1 veya 3 tanedir. Orijini bilinmemekle beraber, 1650 yılında Güney Fransa veya İspanya'da ortaya çıktığı tahmin edilmektedir.

Kaliforniya Çınarı (Platanus Racemosa Nutt.)

Yaprakları 3-5 loplu, lop pyuntuları dar ve derin parçalı, lop kenarları tam veya çok seyrek dişlidir, bir sap üzerinde 2-7 adet mürekkep meyve toplulukları görülür. Vatanı California,Sierra Nevada dağlarının batıya bakan rutubetli yamaçlarıdır.

Kaynak: Prof. Dr. Asuman Efe ve Prof. Dr. Faik Yaltırık'ın Dendroloji adlı kitabından alıntıdır.

Not: Kaynak için Sevgili Ferda ÜLKÜMEN'e teşekkürler.