Papaver somniferum, Haşhaş

[Müjgan]

Haşhaş, Hititler döneminden (İÖ 2000) beri, Orta Anadolu'da ekimi yapılmakta olan bir bitkidir. Bu maddenin Hitit dilinde karşılığı olan "Haşşikka" kelimesinin bugün kullanılan "haşhaş" kelimesi ile olan yakınlığı çok ilgi çekicidir. Ayrıca bu kelime hititçede "uyumak" ve "teskin olmak kelimeleri ile de alakalıdır.

Afyonun bileşiminde rezin, kauçuk, müsilaj, organik asitler ve tuzlar yanında, etkili maddeler olarak alkoloitler taşımaktadır. Alkoloit miktarı %10-20 arasında değişmektedir.

Haşhaş Mezopotamyalılar döneminden (İÖ. 3000) beri ağrı kesici, uyutucu ve kabız olarak kullanılan bir drogtur. Ağrı kesici etkisi taşıdığı morfinden ileri gelir.

Keyif verici madde olarak kullanılışı Osmanlı İmparatorluğu döneminde oldukça yaygın idi. (4,5,6) İstanbul'da afyon içicilerin toplandığı kahveler bulunuyordu. Bu kahvelerde özel olarak hazırlanmış afyon, çubuk veya kabak denilen aletlerde yakılır ve meydana gelen duman çekilirdi. Hatta İstanbul'da uyuşturucu maddeleri satan "Tiryaki çarşısı" ismi verilen özel bir çarşı bile bulunuyordu.