agaclar.net

Geri Dön   agaclar.net > Bitki Dünyası > Bitkiler Hakkında Genel Konuşmalar > Teorik bilgiler




Reklam


Cevapla
 
Bookmark and Share Dış Bağlantılar Konu Araçları Mod Seç
Eski 23-10-2008, 20:39   #1
Ağaç Dostu
 
Filiz's Avatar
 
Giriş Tarihi: 19-04-2007
Şehir: burdur
Mesajlar: 1,220
Galeri: 1
Yanlış kullandığımız sebze meyve adları

Ziraat terimleri ile halk söylemleri farklı olabiliyor. Doğrusunu çok az kişi biliyor. Mandarin' e mandalina diyoruz. Hıyar'a da salatalık. Varsa başka bildikleriniz hep beraber öğrenelim derim.

Filiz Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 23-10-2008, 22:12   #2
Kaybettik, Allah rahmet eylesin
 
izzeterisen's Avatar
 
Giriş Tarihi: 23-01-2007
Şehir: Muğla-Ortaca
Mesajlar: 1,316
Galeri: 71
Okulda 2. sınıfta genel sebzecilik hocamız, hıyara salatalık diyeni sınıfta bırakırım derdi.

Bir de : Çeltik ekilir, daneleri işlenir pirinç olur.
Ama biz bu bitkinin her haline pirinç deriz.
Herkesin ortak yanlışı.

izzeterisen Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 23-10-2008, 22:44   #3
agaclar.net
 
Mine Pakkaner's Avatar
 
Giriş Tarihi: 06-01-2006
Şehir: İzmir
Mesajlar: 10,553
Galeri: 99
Serviye selvi demek de hatalardan biridir. Sarımsağa sarmısak yanlış. Kıvırcık marul yoktur, kıvırcık salata vardır. Oysa halk arasında salata deyince doğranmış soslu çiğ sebzeler gelir akla, değil mi?

İzzet Bey okulda bu salatalık- hıyar konusu çok ciddi sıkıntıya sebep olurdu gerçekten.

Mine Pakkaner Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 13:25   #4
Ağaç Dostu
 
Giriş Tarihi: 01-08-2008
Şehir: Antalya-Kütahya
Mesajlar: 177
Lahana=Kelem

20 yıl önce Antalyaya yeni geldiğim dönemde pazara çıktığımda lahanaya kelem derdim. Çünkü bizim oaralarda genelde kelem deniliyor. Satıcının yüzüme ne diyor bu dercesine baktığını bilirim.

Siz hiç duydunuzmu lahananın kelem olduğunu?

tropikana Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 13:30   #5
Ağaç Dostu
 
Minem's Avatar
 
Giriş Tarihi: 24-09-2008
Şehir: İstanbul-Beylikdüzü
Mesajlar: 575
Galeri: 12
Bizim oralarda da semizotuna pirpirim denir. Bu yüzden annemler konuşurken hâlâ pirpirim dedikleri için sebze alırken bazen pirpirim diyesim geliyor

Minem Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 13:46   #6
Ağaç Dostu
 
Ayşe's Avatar
 
Giriş Tarihi: 15-04-2008
Şehir: izmir
Mesajlar: 171
Havuç yerine keşir, patatese kumpur, incire yemiş, bademe payam diyen yaşlılarımız var.

Ayşe Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 13:54   #7
Ağaç Dostu
 
Süleyman Koçak's Avatar
 
Giriş Tarihi: 31-01-2008
Şehir: ISPARTA / Yozgat
Mesajlar: 178
Ama onları yanlışlık olarak değerlendirmek, yanlış olmaz mı sayın WYZX?

Süleyman Koçak Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 14:04   #8
Ağaç Dostu
 
Süleyman Koçak's Avatar
 
Giriş Tarihi: 31-01-2008
Şehir: ISPARTA / Yozgat
Mesajlar: 178
Isparta yöresinden birkaç örnek:
Havuç=keşir, domates=domadız, patlıcan=badılcan, kelek=mırtmırt, kavun-karpuz=bosdan, bamya=bâmiye ...
Örnekleri çoğaltmak mümkün. Eminim her yörede isimleri değişiklik arz eden birçok sebze meyve vardır.
Ama sayın filiz'in mandarin örneği ilginç hakîkaten..
Selâmetle..

Süleyman Koçak Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 14:11   #9
Ağaç Dostu
 
Ayşe's Avatar
 
Giriş Tarihi: 15-04-2008
Şehir: izmir
Mesajlar: 171
Sayın Süleyman Koçak, zaten konu bu yönde açılmamış mı? yöksa ben mi yanlış anladım.

Be de yöresel ağız demiyorum ki zaten. Eğer öyle demek isteseydim;

Lahanaya ilana

pırasaya pıransa

limona ilimon diyorlar derdim.

Ayşe Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 15:24   #10
Ağaç Dostu
 
sabah's Avatar
 
Giriş Tarihi: 14-03-2007
Şehir: Ankara
Mesajlar: 2,732
Galeri: 11
Alıntı:
Orijinal Mesaj Sahibi tropikana Mesajı Göster
Siz hiç duydunuzmu lahananın kelem olduğunu?
Genelde yaşlılarda duyardık. Galiba Farsça imiş.

Türkmenistan'lı kadınlardan da duymuştum, onların dili de Farsça, Rusça, Türkçe karışık.

sabah Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 15:29   #11
Ağaç Dostu
 
sabah's Avatar
 
Giriş Tarihi: 14-03-2007
Şehir: Ankara
Mesajlar: 2,732
Galeri: 11
Alıntı:
Orijinal Mesaj Sahibi Mine Pakkaner Mesajı Göster
Sarımsağa sarmısak yanlış.
Yazılışı halen tartışılmakta olan bir sözcük.


Dil Yâresi, Hakkı Devrim , 22 Eylül 2007
"...«Sarımsak» kelimesi TDK Sözlük'ünde bu şekilde geçiyor. Eski imla kılavuzlarında «sarmısak»tı. Doğru yazılışı hangisidir?

– Farklılık devam ediyor. TDK'nın ve MEB'nin sözlüklerinde, TDK'nın İmla Kılavuzu'nda, Püsküllüoğlu'nda ve Çağbayır'da imla SARIMSAK.
Altı sözlükte ve Ömer Asım Aksoy'da imla SARMISAK. İsmet Zeki Eyüboğlu eski Türkçe'deki sarımsak, ses değişmesiyle sarmısak olmuştur, diyor.
Şemseddin Sami, «Birbiri üstüne zarlarla sarılı olmasından dolayı sarmısak olarak isimlendirilmiştir» diyor.
Ben, Ömer Asım'ın kılavuzunu tercih ederek «sarmısak» yazıyorum.
"

sabah Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 15:51   #12
Ağaç Dostu
 
habibe's Avatar
 
Giriş Tarihi: 01-02-2007
Şehir: kocaeli
Mesajlar: 1,706
Galeri: 33
Afyona bağlı bazı ilçe ve köylerde lahanaya kelem, Domatese topalak, patatese ise kumpil diyorlar.

habibe Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 16:25   #13
Ağaç Dostu
 
Giriş Tarihi: 01-08-2008
Şehir: Antalya-Kütahya
Mesajlar: 177
Alıntı:
Orijinal Mesaj Sahibi habibe Mesajı Göster
Afyona bağlı bazı ilçe ve köylerde lahanaya kelem, Domatese topalak, patatese ise kumpil diyorlar.
Ben Kütahyalıyım ama ilkkez duyuyorum domatese topalak,patetese kumpil denildiğini. Halbuki Afyon Kütahya arası 1 saatlik bir mesafe.

tropikana Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 16:32   #14
Moderatör
 
Harun Parlak's Avatar
 
Giriş Tarihi: 19-01-2007
Şehir: İstanbul Sarıyer
Mesajlar: 4,167
Galeri: 22
Alıntı:
Orijinal Mesaj Sahibi tropikana Mesajı Göster
20 yıl önce Antalyaya yeni geldiğim dönemde pazara çıktığımda lahanaya kelem derdim. Çünkü bizim oaralarda genelde kelem deniliyor. Satıcının yüzüme ne diyor bu dercesine baktığını bilirim.

Siz hiç duydunuzmu lahananın kelem olduğunu?
Karadeniz'in bazı yörelerinde Pancar, Karalahana, Kelem de derler.
Birde sanırım İzmir bölgesinde Domatese Domat diyorlardı Karadenizde Kırmızı patlıcan da derler.

Harun Parlak Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 16:46   #15
Ağaç Dostu
 
berduray's Avatar
 
Giriş Tarihi: 15-04-2007
Şehir: bodrum
Mesajlar: 3,202
Galeri: 79
Karadeniz'de bildiğim kadarıyla pancar değil, mancar deniyor.

berduray Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 19:11   #16
Kaybettik, Allah rahmet eylesin
 
izzeterisen's Avatar
 
Giriş Tarihi: 23-01-2007
Şehir: Muğla-Ortaca
Mesajlar: 1,316
Galeri: 71
Dalaman-Ortaca (Muğla) yöresinde çınara kavak, kavağa selvi, güzelyurt Köyünde dişbudağa çınar diyorlar.
Herkes diline ne kolay geliyorsa öyle.

izzeterisen Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 20:50   #17
Ağaç Dostu
 
Kudret's Avatar
 
Giriş Tarihi: 11-08-2006
Şehir: YALOVA--BOLU
Mesajlar: 495
Galeri: 52
Bolu'da yaşıyan yaşlı akrabalarım domatese kırmızı patlıcan, bildiğimiz patlıcana ise mor patlıcan derler. Bildiğim kadarıyla domates ile patlıcan akraba bir bitki. şimdi doğru kullanımmı yanlış kullanımmı karar veremiyorum.

Ayrıca Kelem=Lahana yanlış sayılmaz değilmi. Sonuçta eşanlamlılar.

Kudret Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 21:46   #18
Ağaç Dostu
 
MSaygin's Avatar
 
Giriş Tarihi: 25-01-2006
Şehir: Adana
Mesajlar: 1,673
Galeri: 36
Alıntı:
Orijinal Mesaj Sahibi Filiz Mesajı Göster
Ziraat terimleri ile halk söylemleri farklı olabiliyor. Doğrusunu çok az kişi biliyor. Mandarin' e mandalina diyoruz. Hıyar'a da salatalık. Varsa başka bildikleriniz hep beraber öğrenelim derim.
Burada bir düzeltme gerekiyor sanırım.
Mandalina Türkçe bir kelimedir ve doğrusu budur, bilimsel adı Citrus reticulata. Mandarin aynı meyvenin İngilizce'de yazılış şeklidir, aynı zamanda Mandarine olarak da yazılabilir.

Mandarin Türkçe'de de kullanılan bir kelimedir ama bahsettiğimiz meyveyi değil aşağıdaki anlamı tanımlar;

Alıntı:
Avrupalıların Çin devlet memurlarına verdikleri ad.
Kaynak: www.tdk.gov.tr
http://en.wikipedia.org/wiki/Mandarin_orange
http://tr.wikipedia.org/wiki/Mandalina

MSaygin Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 21:48   #19
Ağaç Dostu
 
MSaygin's Avatar
 
Giriş Tarihi: 25-01-2006
Şehir: Adana
Mesajlar: 1,673
Galeri: 36
Bir başka yanlış kullanılan sebze adı ise karnıbahar, doğrusu karnabahar.
Yakın bir zaman kadar ben de yanlış kullanıyordum

MSaygin Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 24-10-2008, 23:22   #20
Ağaçsever
 
murathanoglu's Avatar
 
Giriş Tarihi: 11-10-2008
Şehir: Çankırı
Mesajlar: 43
Badem=Çağla Halbuki çağla Badem, Kayısı, Şeftali, Erik gibi meyvelerin olmamış haline denir.

murathanoglu Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 25-10-2008, 23:47   #21
Moderatör
 
Güler's Avatar
 
Giriş Tarihi: 26-04-2007
Şehir: İstanbul
Mesajlar: 21,794
Galeri: 103
Şimdiye kadar yazılmış olanlarla kendimi test ettim.
Mandalina - doğru
Hıyar - doğru
Çeltik pirinç ayrımı - doğru
Selvi - yanlış
Sarmısak, kullanıyordum, imlâ kılavuzundan her ikisinin de kullanıldığı yazıyor.
Kıvırcık -- doğru
Salata --doğru
Badem - doğru
Çağla - doğru
Karnabahar- doğru
Lahana, havuç, patates, semizotu, - doğru.
Lahanaya kelem dendiğini de biliyorum.
Bayağı iyiymişim, geçer not aldım buraya kadar olanlardan.
Bir de bizim bir arkadaş vardı Trabzonlu. Kırmızı pancara, çukundur derdi.

Güler Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 25-10-2008, 23:58   #22
Ağaç Dostu
 
sinaninci1's Avatar
 
Giriş Tarihi: 27-09-2007
Şehir: YALOVA
Mesajlar: 674
Galeri: 1
Bizim oralardada
Domatese, frenk
Maydanoza, bahteniz
Patlıcana, balcan
Bibere, İsot
Semizotuna, pirpirim
Derler

sinaninci1 Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 26-10-2008, 05:04   #23
Ağaç Dostu
 
Todor's Avatar
 
Giriş Tarihi: 30-07-2006
Şehir: Yalova
Mesajlar: 6,960
Galeri: 29
Alıntı:
Orijinal Mesaj Sahibi MSaygin Mesajı Göster
Burada bir düzeltme gerekiyor sanırım.
Mandalina Türkçe bir kelimedir ve doğrusu budur, bilimsel adı Citrus reticulata. Mandarin aynı meyvenin İngilizce'de yazılış şeklidir, aynı zamanda Mandarine olarak da yazılabilir.
mandalina ~ İt mandarina turunçgillerden Çin kökenli bir meyve / Fr mandarine a.a. < Fr mandarin Çinli yönetici sınıfına mensup kişi < Hind mantri danışman, müsteşar < Sans mantrá öğüt " mantra
———————
• Eski Çin yönetici sınıfı üyelerinin giydiği portakal rengi giysiden ötürü adlandırılmıştır. Güney Çin kökenli meyve Avrupa’da 1770 dolayında tanınmış ve 1805’ten itibaren yetiştirilmiştir.

Kaynak : Nişanyan etimolojik sözlük.

mandalina İt. mandarino
is. (mandali’na) bit. b. 1. Turunçgillerden, ılıman iklimlerde yetişen ve portakala çok benzeyen bir ağaç (Citrus nobilis). 2. Bu ağacın turuncu renkli, tatlı, kokulu, lezzetli meyvesi.
mandalina İng. mandarin, tangerine Lat.Citrus nobilis Alm. Mandarine Fr. mandarine
Turunçgiller (Rutaceae) familyasından, doğal olarak Tropik, Subtropik ve Doğu Asya'da yayılış gösteren, ülkemizde meyveleri için kültürü yapılan bir tür.
mandalina İt..mandarina
1. Turunçgillerden, portakala çok benzeyen bir ağaç (Citrus nobilis). 2. Bu ağacın tatlı, kokulu, lezzetli meyvesi: § “Zaten portakal ve mandalina o kadar yiyoruz ki, su içmeye hacet de kalmıyor.” -Ziya Gökalp, Ziya Gökalp’ın Mektupları, s.261. § “Yerlerde mandalina kabukları…” -Necip Fazıl Kısakürek, Cinnet Mustatili, 23.

Kaynak : TDK Büyük Sözlük

Todor Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 26-10-2008, 09:55   #24
Ağaç Dostu
 
Giriş Tarihi: 08-06-2006
Şehir: Melbourne Australia
Mesajlar: 4,524
Galeri: 232
Kibrislilar, simdilerde mandalina kelimesini kullaniyorlarsa da, Kibris agzinda mandalina icin kullanilan ismi YUSUF ve ya YUSUFCUK'tur. Nicin bu isimle soylendigini bilmiyorum. Belki meyvenin sekli, rengi ve tadinin YUSUF gibi guzel olmasindan

Ali H. ALI Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 26-10-2008, 10:54   #25
Ağaç Dostu
 
Minem's Avatar
 
Giriş Tarihi: 24-09-2008
Şehir: İstanbul-Beylikdüzü
Mesajlar: 575
Galeri: 12
Kırmızı pancar- Çükündür
Maydanoz- Bahteniz
Patlıcan-Balcan
Domates-Tomatos
Kayısı- Mişmiş

Diyorlar..

Minem Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 26-10-2008, 11:02   #26
Ağaç Dostu
 
Giriş Tarihi: 02-12-2006
Şehir: İstanbul
Mesajlar: 2,447
Galeri: 5
Kayısı'ya da kaysı denildiğini çok duydum.

Ferda Ülkümen Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 26-10-2008, 11:26   #27
Moderatör
 
Güler's Avatar
 
Giriş Tarihi: 26-04-2007
Şehir: İstanbul
Mesajlar: 21,794
Galeri: 103
Sevgili Ferda ben onu da doğru biliyorum. Kayısı derim. Ama sizlere sormak istediğim bir şey var; biz, daha doğrusu ben, ekmeğin köşesini yemeği çok severim. Francala tipini ele alalım. Bu kare birşey değildir ki köşesi olsun. Ama lâf arasında konuşurken de ''bir köşede otur'' tabirini de çok kullanırız, bu demek değildir ki git bir köşe bul da otur.
Benim, ekmeğin köşesi dediğim kısma, pekçok kişinin; ekmeğin kıyısı, ekmeğin topuğu, guduk(yine Trabzonlu arkadaştan duyduğum bir tabir) dediğini biliyorum.

Güler Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 26-10-2008, 11:29   #28
Ağaç Dostu
 
cybel's Avatar
 
Giriş Tarihi: 27-04-2008
Şehir: İZMİR,KARŞIYAKA
Mesajlar: 372
Galeri: 34
Alıntı:
Orijinal Mesaj Sahibi Tekin Mesajı Göster
Birde sanırım İzmir bölgesinde Domatese Domat diyorlardı .
Evet hala öyle deniyor. "İki kilo domat çeksene" gibi. Yerel ağız da da
maydanoz- merdinoz
limon- iliman
patlıcan- badılcan.

Tabii birde benim hala yanlış kullandığım "muşmula" ve "yeni dünya" var. Arasında ki farkı hala çözemedim. **** ikiside aynı meyvemidir bilmiyorum.


Düzenleyen cybel : 26-10-2008 saat 11:35 Neden: ekleme
cybel Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 26-10-2008, 11:35   #29
Ağaç Dostu
 
Giriş Tarihi: 02-12-2006
Şehir: İstanbul
Mesajlar: 2,447
Galeri: 5
Alıntı:
Orijinal Mesaj Sahibi Guler Mesajı Göster
Benim, ekmeğin köşesi dediğim kısma, pekçok kişinin; ekmeğin kıyısı, ekmeğin topuğu, guduk(yine Trabzonlu arkadaştan duyduğum bir tabir) dediğini biliyorum.
Biz de ekmeğin kenarı deriz nedense?
Topuğu dendiğini de duydum.

Ferda Ülkümen Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Eski 26-10-2008, 11:43   #30
Moderatör
 
Güler's Avatar
 
Giriş Tarihi: 26-04-2007
Şehir: İstanbul
Mesajlar: 21,794
Galeri: 103
Bir de şunu belirtmek istiyorum. Manyas'da hıyar'a salatalık da derler, yeşillik de. Bazen bu durumlarla karşılaştığımda şöyle düşünürüm. Bir nesneyi tanımlamak için bir isim takılır. Bu ismi üç kişi kullanıyorsa yani hıyara kullanımda üç kişi hıyar diyorsa mı doğru, yoksa 100 kişi salatalık diyorsa mı doğru? Demek istediğim, bazı kelimelerin kullanımı o kadar yaygın oluyor ki, bu kullanım yanlış bile olsa doğruya geliyor. Ama bu benim düşünce tarzım.

Güler Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön
Cevapla

Konu Araçları
Mod Seç

Gönderme Kuralları
Yeni konu gönderemezsiniz
Konulara yanıt veremezsiniz
Ek dosya yükleyemezsiniz
Kendi gönderilerinizi düzenleyemezsiniz

BB code Açık
Smilies Açık
[IMG] Kodu Açık
HTML Kodu Kapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Forum saati Türkiye saatine göredir. GMT +2. Şu an saat: 11:21.
(Türkiye için GMT +2 seçilmelidir.)


Forum vBulletin Version 3.8.5 Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Optimization by vBSEO 3.6.0
agaclar.net © 2004 - 2014