Alçak Plastik Tünellerde Turfanda Sebze Yetiştiriciliği

[Mine Pakkaner]

ALÇAK PLASTİK TÜNELLERDE TURFANDA SEBZE YETİŞTİRİCİLİĞİ

Yrd. Doç.Dr. Nusret ÖZBAY Prof.Dr. Gülat ÇAĞLAR

Kahramanmaraş Sütcü İmam Üniversitesi, Ziraat Fakültesi
Bahçe Bitkileri Bölümü Tel: 223 7666 (dahili 384 ve 223)
E-mail: caglarg@ksu.edu.tr ve nozbay@ksu.edu.tr

Bölgemizde yapılan açıkta sebze yetiştiriciliğinde sebze fideleri tarlaya Nisan ayının son haftalarında çıkartılmakta; hasat ise Haziran sonu ya da Temmuz ayında başlayabilmektedir. Bu dönemde ise, hem fiyatlar oldukca düşmekte ve üretici beklediği karı sağlayamamakta hemde aşırı yaz sıcaklıkları yüzünden verim seviyesi oldukca kısıtlanmaktadır.

Bölgede Haziran - Eylül ayları arasında görülen aşırı sıcaklıklar bitkilerde tozlanma ve döllenme bozukluklarına yol açmakta ve bunun sonucunda verım düzeyi düşmektedir. Oysa fazla tesis ve ısıtma masrafı olmadan alçak plastik tüneller kullanılarak hasat dönemini erken başlatarak yaz sıcaklıklarının bitkiler üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak, verimliliği arttırmak mümkündür. Halen Türkiye'de 22000 ha alanda alçak plastik tunellerde turfanda sebze yetiştiriciliği yapılmaktadır.




Alçak Plastik Tünel Nedir?

Alçak plastik tuneller; bitki sıraları üzerine, yarım daire kesitli yerleştirilmiş iskeletlerin üzerinin yumuşak plastik örtülerle örtülmesi sonucu elde edilen vasıtalar olup, bir çok sebzenin turfanda olarak yetiştirilmesi için idealdir (Şekil 1). Genelde iskelet olarak galvanize teller kullanılır. Bununla birlikte sert plastik borular, aliminyum çubuklar, bambu veya söğüt dallarının kullanıldığı alçak plastik tünel örnekleri de vardır. Bu materyaller daha çok hava şartlarının uygun olduğu; özellikle rüzgar şıddetinin az olduğu yerlerde kullanılır. Alçak plastik tünel yapımında kullanılan örtü ise 0.05 - 0.15 mm kalınlığındaki polietilendir. İhtiyaca göre plastik delikli ya da deliksiz olabilir.


Tünellerin Kurulması

Tüneller doğu-batı yönünde, tünel içerisinde ekim için açılan sıraların ise kuzey-güney yönünde düzenlenmesi gerekmektedir. Öncelikle tünel iskeleti olarak kullanılacak 5 mm veya 8 mm kalınlığındaki galvanize teller, toprak üzerinde 60 cm yarı çaplı bir yarım daire oluşturabilmesi ve uçlarından 30 cm'lik kısımlarının toprağa gömülebilmesi için, 250 cm boyunda kesiliriler.

Bölgemiz rüzgarlı olduğu için 8 mm lik tellerın kullanılması daha uygundur. Bu kesilen iskelet tellere bir düzenek yardımı ile 60 cm yarı çaplı daire şekli verilir. Bu teller yastıklar üzerine 1 m ara ile yerleştirilir. Tünellerin uzunluğu ihtiyaca göre ayarlanabilir. Daha sonra bu iskeletlerin en üst noktalarından bir ip ya da telle bağlanması gerekir.

Bağlama işlemi, iskeletler arasındaki mesafeyi korumak, iskeletlerin yatmasını önlemek ve iskelet üzerine gerilen plastik örtünün düzgün durmasını sağlamak amacıyla yapılır. Bundan sonra tünel üstünün örtülmesi işlemine geçilir. 60 cm yükseklik ve 120 cm genişliğindeki bir tünel için 225 cm eninde plastik örtüye gereksinim vardır. Bir alçak tünel için gerekli plastik örtü miktarı kullanılacak olan örtünün kalınlığına göre değişir. Örneğin 240 cm genişliğinde, 0,125 mm kalınlığındaki 1 kg plastik 4 m uzunluğundaki bir tünel için yeterlidir.

50 m uzunluğunda, 1,20 m genişliğindeki bir alçak plastik tünel yapımı için gerekli olan malzemeler:

* 80 kg 8 mm'lik demir
* 14.05 kg 0,150 mm kalınlığında plastik örtü
* 1 makara naylon iplik
* 4 adet tahta veya demir kazık

Şekil 1. Alçak Plastik Tünel

Tünel Altına Ekim- Dikim

Tünel kurma işleminin ekim-dikimden en az 2-3 hafta önce tamamlanması gerekir. Böylece ekim dikime kadar tünel altı toprağı ısınmış olur. Tünellerde genelde domates, hıyar, karpuz, kabak gibi sebzelerde fide dikimiyle, fasulye gibi sebzelerde tohum ekimiyle başlatılır.

Sebzelerde erkencilik bakımından fidelerin alçak plastik tünellere en uygun dikim zamanı bölgemiz için 15 - 25 Mart tarihleri arasıdır. Böylece alçak plastik tüneller kullanılarak hasat döneminin 1-1.5 ay öne çekilebilmesi mümkündür.

Ekim-dikimden sonra tüneller zaman zaman havalandırılmalıdır. Bu havalandırma işlemi, tünel içi sıcaklığını ayarlamak ve yaş olan tünel altı toprağını kurutmak amacıyla yapılır.



Kaynak

[cetecakal]

Bursa'da çok yaygındır bu tüneller. Biz her türlü fidemizi bu tünellerde hazırlarız....

[tekirdağlı]

erken fide yetiştirerek ve fideleri önceden toprağa dikerek erkencilik sağlarız.....erkencilik için muhteşem

[ertugrulgazi]

Ben bu tünelde biber fidesi yetiştirmek istiyorum .Fakat sulama nasıl yapılıyor bu tünellerde işin içinden çıkamadım.Yardımcı olursanız sevinirim.Ayrıca toprağın üst kısmına torf toprağıda koymayı düşünüyorum.Rutubetli tutsun diye uygun olur mu ?

[ertugrulgazi]

fideler yetişti , biberler yetişti , çokta güzel oldu.emeği geçen herkese teşekkür ederim.

[berzan]

ok iyi fikir

[sadocan]

sayın ertuğrel gazi bu tünellerde ısıtma sistemide varmı gerekli olduğu zaman nasıl bir sistem kullanılmalı pratik ve hesaplı olarak

[the_mc]

Orijinal Mesaj Sahibi sadocan

sayın ertuğrel gazi bu tünellerde ısıtma sistemide varmı gerekli olduğu zaman nasıl bir sistem kullanılmalı pratik ve hesaplı olarak

arkadaşımız alıntı yapmış burda. kablo ısıtıcı rezistans veya ona benzer su geçirmeyen ürünler küçük seralar için uygun olur.

[dermana]

20 martta domates dikimine başladık. ertesi gün örtü çekme işlemlerini yaptık.

[dermana]

plastik çubuklar 60 cm. elyaf örtünün eni 75cm.

[dermana]

saat 14 te bitmesi gereken iş acemiliğimiz yüzünden 17 de ancak bitti. hatta örtünün kenarlarını kapatmak da yarına kaldı.

[seyma30]

Orijinal Mesaj Sahibi dermana

plastik çubuklar 60 cm. elyaf örtünün eni 75cm.

Waow ne büyük araziye dikim yapmissiniz sn. Dermana Allah bol bol ürünler versin ins.

[dermana]

9 dekar tarla. bu sene böyle bir deneme yaptık.

[dermana]

bugün ilk sulamayı yaptık.

[dermana]

ve ürünler.......

[koruk]

iyi günler
öncelikle alçak tünel resim paylaşımınız için teşekkürler.
biz çilekte alçak tünel yapmayı düşünüyoruz.
Sizden ricam..
daireler 60cm o tamam
ara mesafe 1m

bu kullandıgınız naylonun ne olması daha iyi olur..ve bu naylonu nereden temin edebiliriz.Ne genişlikte olursa yağmurda falan sızdırma yapmaz..Bursa bize yakın yalova da üretim yapmaktayız..

cevaplarınızı bekliyorum...

[karamanliali]

Plastik tunel kurarken ruzgarin atmamasi icin nelere dikkat edilmeli? plastik nasil nereye tutturulur? uzerine toprakmi atilir?