View Single Post
Eski 20-09-2008, 21:09   #47
tutkal08
Ağaç Dostu
 
tutkal08's Avatar
 
Giriş Tarihi: 05-07-2008
Şehir: FETHİYE / Muğla
Mesajlar: 141
Merhabalar,temel bazı bilgiler hazırladım,umarım ahşap yontuya başlayacaklara faydalı olur.Unutmayalım " göz korkarsa , güç yok olur", hiçbr şey gözümüzde büyümesin

Ahşap oyma , kabartma, heykel vs. yapımı bana göre ilk önce istek ve ahşaba dokunurken hissetme ile başlar. Ahşap heykel veya biblo yapımını elimden geldiğince anlatmaya çalışacağım. Eksiğim olabilir, hatırladıklarımı daha sonra tekrar ekleyebilirim veya bilen arkadaşlar da ekleme yapabilir.
Yazarak yardımcı olmak işin en zor kısmı, göstererek daha çabuk anlatılabilir.

İlk önce kullanılan aletlerden bahsederek başlayayım;

-Iskarpela ( vazgeçilmezimiz) oluklu , V biçimli ve düz ağızlı gibi çeşitlerini , 2 numaradan itibaren tüm numaralarını bulundurmamız lehimize olacaktır.
-Ahşap eğesi,
-Küçük keser,
-Ahşap tokmak veya fayansçıların kullandığı plastik tokmak,
-Maket bıçağı
-Bileme taşı ( ıskarpelaların ağzını bilemek için, ayrıca bilemeyi bıçakçılarda da yaptırabiliriz,ama yanımızda olmasında fayda var)
-İşkence ( 60 cm uzunluğu ilk etapta yeterli olacaktır, işlediğimiz ahşabı sabitlemek için)
-Küçük taşlama makinası
-Elektrikli testere………
-Neşter ( Küçük detayları işlerken muazzam iş çıkarıyor, uçları çeşitli kalınlıkta bulunduralım)
-Zımpara ( en inceden ,kalına kadar)
-Renksiz veya renkli vernik
-Eskitme türü boyalar veya bezir yağı (ahşabı böceklere , neme karşı korur)

bu gibi aletlerin yanı sıra zamanla ihtiyacınıza göre kendinizin de yapacağı aletler.

bu aletlerin hepsine ilk başta sahip olamayabilirsiniz.
Ancak burada olmazsa olmaz ıskarpelalarımızdır. Sadece ıskarpela ile başlamamız bile yetecektir. Bu aletleri şurada kullanırsınız, şurada kullanamazsınız gibi ayırım yok, kendinize göre uygun yerde kullanacaksınız, zaman size gösterecek..

Aletlerden sonra kullanacağımız ahşabı seçmemiz gerekiyor.

Ihlamur yumuşaklığı ,kolay işlenebilirliği nedeniyle ,en tercih edilen ağaç olmasına rağmen ben her zaman sert ağaçları seçmişimdir. Çünkü ezilmesi, kırılması zordur. Çarpmalara karşı dayanıklıdırlar .(Örneğin yapımına devam ettiğim ahşap tazı fotoğrafına bakarsanız (1. sayfada) bacakların inceliğini görürsünüz.

Bu ağaç Gürgen , boyutları 15x25 gibi) Zımparaya iyi gelirler,gözenekleri sık olduğu için , ıskarpelayı vurduğunuz yer kopar.

Çam gibi düz lifli ağaçlarda ise baştan sona kadar kopabilir.Sert ağacı yumuşatmanın en iyi yöntemi gazyağı veya kokusuz tinerle inceltilmiş bezir yağı sürmektir.

Ceviz, Çınar, Çam , Vişne, Kiraz vs gibi ağaçları kullanabilirsiniz.
Buna zamanla, çalıştıkça karar vereceksiniz.

Ayrıca ağaçlarınızın baş ve sondan çatlamaması için ,bu kısımlara mutlaka tutkal sürün, çok büyük ölçüde çatlamaların önüne geçecektir.

Gelelim yapıma;

Ahşap heykelde önemle dikkat edilecek yol , ilk önce çıkıntılardan başlamaktır.Çıkıntıları iyi hesaplamak gerekmektedir.Örneğin bir insan yüzü çalışılacaksa en önde gelen çıkıntısı burun ile başlamak faydalı olacaktır.

Ahşaba ilk defa başlayacaklar 5x10 kalınlığında 25-30 cm uzunluğunda bir ahşabı yontarak başlamalarını tavsiye ederim.

Bu ağacı işkence ile sabitleyerek kaymasını önleyin.
Daha sonra 6 numara yuvarlak uçlu ve düz uçlu ıskarpelalarla ağaç üzerinde denemeler yapılması gerekiyor.
Iskarpelayı dik ,yatık ,yan tutarak ahşaptaki kesikleri inceleyelim.
Sert , yumuşak vurarak ,vuruş derinliğini anlayalım.
Bunları yaptığımızda , hangi tür ıskarpelayı nerede ve nasıl kullanmamız gerektiği konusunda karar vermemizi sağlayacaktır.

İlk yapacağımız kabartma yumurta olacak.
5x10 luk 15 cm uzunluğunda ahşap alıyoruz.
Ahşabımızın geniş yüzeyine yumurta figürü çiziyoruz.
6 veya 8 numaralı ıskarpelanın oluklu kısmı dışarı gelecek şekilde tutularak yumurta şeklinin dış çizgilerinden oymaya başlıyoruz.
yumurta şekli ağacın ortasında kalacak.
yumurtanın dış çizisine vurduktan sora hemen karşısından vuracağız ki oyulan kısım çukur kalsın.
Tüm bu işlemi yarım yumurta derinliğine gelinceye kadar yapacağız..Öyle ki ahşabı elimize aldığımızda ortasında yumurtanın çıkıntı oluşturduğunu göreceğiz. (kartal fotoğrafına bakın lütfen)

İkinci aşamada 6 numara ağzı düz olan ıskarpelayı kullanacağız.
yumurtanın arka kısmını aşağıya doğru yuvarlamaya başlayacağız,aynı şekilde yan ve ön kısmı da yuvarlayacağız.
Yumurtayı oluşturduğunuzu düşünene kadar yuvarlayın.
En sonunda ince zımpara ile zımparalayarak yumurta gibi pürüzsüz yüzey oluşturun.
En son aşamada ister renksiz vernik,iter eskitme boya ile boyayın.
Bunun gibi temelde bildiğimiz ,figürleri deneyerek el ve ıskarpela alışkanlığımızı arttıralım.

Ahşap heykel yapımında 2 yol izleyebiliriz ;

1.yol :

kütüğün üzerine yapmak istediğimiz figürü yan ve üst görünümünü çizerek ,direkt oyma yöntemidir. Burada da çıkıntılara dikkat ederek oymaya başlamalıyız. En zor ve zaman alan yöntemdir.Çok nadir bu yönteme başvururum.

2. yol:
(benim sürekli tercih ettiğim yöntem) Dikdörtgen veya kare haline getirdiğimiz ahşabın üzerine modelimizi çizerek ve büyük hızarda ,çizimin dışında kalan kısımları kesmek. (Bu kesim işini mutlaka hızarı kullanmasını bilen usta kişilere yaptırın, aksi takdirde yaralanabilirsiniz)

Bu kesim ile modelimizin etrafındaki fazlalıkları 15-20 dakikada yok ediyoruz.
Gözünüzde canlandırabilmeniz için biraz daha detaya gireyim;
Dikdörtgen ahşaba şaha kalkmış at çizdiniz ( profilden) bir ayağı diğer ayağının daha üstünde.
Ahşabı kestirirken çizimin kenarlarındaki fazlalıkları aldırdığınızda, ahşaba çizimin yapıldığı yerden ( yandan) baktığınızda , şaha kalkmış atı göreceksiniz.
Bu modeli elinize alıp ,üst kısımdan, atın kafasından başlayarak tüm vücudunu çizeceksiniz (üstten görünümünü).
çizerken biraz geniş çizin, fazlalikları alabilirsiniz ama fazla kestiklerinizi tekrar ekleyemezsiniz.
Bu çizimi de yaptıktan sonra yine yan profilden (üst görüntüsü de çizildiği için) atın kafasına doğru ahşabı yontmaya başlıyoruz.
Karnı ,arka bacaklar da aynı şekilde inceltilerek ,yuvarlatılarak yontuluyor..
Ayaklarının arasını ise küçük testere ile hiç ama hiç zorlamadan kesiyoruz.
Böylece ayaklar da kabaca ortaya çıkıyor.
(Bu tür modelleri bilgisayar çıktısı alarak ahşabın üzerine kopyalıyabilirsiniz.)

Yaptığınız modelin detaylarını bilmiyorsanız, örneğin bacak kası kuyruk gibi detayları internetten indirerek veya ansiklopedilerden bakarak yapabilirsiniz.
Ayaklarını,burun ,göz gibi ayrıntıları neşter,maket bıçağı gibi aletlerle yapabilirsiniz.
(At gibi yapımı zor bir hayvanı seçtim, çünkü detayı fazla.)

Bu örneklemede olduğu gibi ilk etapta bu kadar zor bir figürle başlamayın.
Sadece detay anlatımı için kullandım.

Ne yapmak istediğinize emin olduktan sonra ahşabın büyüklüğüne karar verin.
Şimdilik bu kadar aklınıza takılanları cevaplarım, çünkü çok detaylı bir konu. Siz ne yapmak istiyorsunuz,heykel, kabartma?

Umarım yazdıklarım faydalı olur. Şimdiden kolay gelsin…

tutkal08 Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön