View Single Post
Eski 24-05-2006, 18:14   #1
inci gül
Ağaç Dostu
 
inci gül's Avatar
 
Giriş Tarihi: 27-02-2006
Şehir: Kastamonu
Mesajlar: 160
Saponaria officinalis (Sabun otu - Sabun çiçeği)

Mahalli İsimleri : Sabunçiçeği, Tahdik otu, Kargasabunu, Köpürgen.
Familyası: Karafilgillerden, Caryophyllaceae, Nelkengewaechse
Drugları: Sabunotkökü: Saponariae rubrae radix (Caryobhllaceae; türünün kurutulmuş kökleridir), Sabunotu: Saponariae herba

Anayurdu bilinmemekte, ancak Avrupa, Asya’nın Batısından doğu Türkistan’a kadar uzanan geniş bir alana sahiptir. Ülkemizde nemli yerlerde, özellikle Karadeniz Bölgesi'nde sıkça görülmektedir.

BİTKİSEL ÖZELLİKLERİ
Sabunotunun tek yıllık ve çok yıllık olmak üzere 40’tan fazla türü bulunmaktadır. Kırmızı, renkte rizom ve kazık kökü vardır. Boyu 30-100cm arasındadır. Haziran-Eylül ayları arasında çiçekler açan, gölgelik ve sulak yerleri seven, dayanıklı otsu **** yan otsu bitkidir. 2. sınıf bir şifalı bitkidir.

GÖVDE: Gövde tüysüz veya kısa tüylerle kaplıdır. Gövdesi tabanda mor-kırmızı, üst tarafta açık yeşil renkli, silindirik kesitli ve serttir.

YAPRAKLAR: Yaprakları karşılıklı mızrak şeklinde, kenarları bütün, hafif dalgalı, koyu yeşil renkli, alt yaprakları 10-15 cm uzunluğunda, üst yaprakları ise oldukça küçüktür.Yaprak üzerinde belirgin 3-4 damar bulunur. Yapraklar dikdörtgene benzer fakat köşeleri küt yuvarlaktır(oval). Karşılıklı dizilen oval biçimli, ucu sivri ve soluk yeşil renkli yapraklarının üzerinde birbirine paralel üç çizgi bulunur.

ÇİÇEKLER: Çiçekleri terminal, sık korimbos çiçek durumundadır. Çiçekleri gövdenin tepesinde topluca bir arada, her çiçek, beş adet beyaz, beyazımsı pembe veya pembe renkli oval , geri kısmı birleşik olup boru şeklindedir. Taç yaprakların gerisi çan şeklinde olup 2 cm uzunluğunda olabilir. Bu nedenle arı veya kelebeklerin bu bitkiyi döllemesi oldukça zordur. Yaz sonlarında açan pembe **** beyaz çiçekleri tatlı meyve kokuludur.

MEYVE: Meyve olgunlaşınca 4 dişle açılan, esmer renkli, uzunca bir kapsül meydana getirir.

TOHUMLAR: Tohumlar küçük, hemen böbrek şeklinde esmer renkli ve üzeri pürtüklüdür.
•Sabunotu, döktüğü tohumlarla çoğalır.

KÖK: Bitkinin kökü (kazık kök), rizomlarından (kökgövde) çıkan kökçüklerle çevresine yayılır.
Kökleri yeraltında yatay olarak çevresine yayılır, parmak kalınlığında, dışı kahverengimsi, içi beyaz renkli ve köklerinin sürgünleri ile çevresinde kümeler oluşturur.

BİLEŞİMİ (Bilinen Bileşimi)
Saponin, sapurubinler, sapurobin asidi, sapotoksin, karbonhidratlar, yağlı maddeler ve tuzlar, vitamin C. Etken maddesi, kök ve yapraklarda bulunan saponindir. Drogda saponazid miktarı %1-5 civarında bulunmaktadır. Kökler saponinler (%5 civarında) taşımaktadır. Bitkinin yapısında ayrıca; zamk, reçine, müshilaj, uçucu yağlarda bulunmaktadır. Bitkinin yaprakları c vitamini bakımından zengindir ve flaxorozitler içermektedir.İçerdiği saponin nedeniyle bitkinin kök ve diğer kesimleri suyla çalkalandığında sabun gibi köpürür.

 
Eklenen Resimler
 
inci gül Çevrimdışı   Alıntı Yaparak Cevapla Başa Dön